Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 96 ετών ο Αμερικανός αρχαιολόγος και αρχιτέκτονας που διηύθυνε τις Ανασκαφές της Κορίνθου για 31 χρόνια – Η σχέση του με την Κορινθία, τα ευρήματα και η μεγάλη παρακαταθήκη του
Ένας άνθρωπος που ταύτισε το όνομά του με την Αρχαία Κόρινθο έφυγε από τη ζωή. Ο Charles K. Williams II, αρχαιολόγος, αρχιτέκτονας και επίτιμος διευθυντής των Ανασκαφών της Κορίνθου, πέθανε στις εχθές, 16 Σεπτεμβρίου 2026, σε ηλικία 96 ετών, όπως ανακοίνωσε η Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα.
Η σχέση του με την Κόρινθο δεν ήταν μια σύντομη επαγγελματική περίοδος αλλά κράτησε περισσότερες από έξι δεκαετίες.
Από το 1962 στην Κόρινθο
Ο Williams έφτασε στην Αμερικανική Σχολή το 1962, αρχικά ως φοιτητής και υπότροφος στον τομέα της αρχιτεκτονικής. Είχε ήδη πίσω του σπουδές αρχιτεκτονικής στο Princeton και εργασία στο γραφείο του γνωστού Αμερικανού αρχιτέκτονα Philip Johnson. Στη συνέχεια στράφηκε στην αρχαιολογία, πραγματοποιώντας έρευνα και ανασκαφική εργασία στη Μυκήνα, στη Σικελία, στην Τουρκία, στη Νεμέα, στο Πόρτο Χέλι και στον Άγιο Στέφανο Λακωνίας.
Η Κόρινθος, όμως, θα γινόταν το μεγάλο κεφάλαιο της ζωής του…
Το 1966 ανέλαβε ως ο πρώτος αποκλειστικός, πλήρους απασχόλησης διευθυντής των Ανασκαφών της Κορίνθου, θέση που κράτησε μέχρι το 1997. Για 31 χρόνια βρέθηκε στην πρώτη γραμμή των ανασκαφών, εξερευνώντας σχεδόν κάθε τμήμα του μεγάλου και σύνθετου αρχαιολογικού χώρου, από την Εποχή του Σιδήρου έως την ύστερη Φραγκοκρατία.
Δεν έψαχνε μόνο την αρχαία Ρώμη και την κλασική Κόρινθο
Ένα από τα στοιχεία που ξεχωρίζουν στο έργο του Williams είναι ότι δεν περιορίστηκε στα πιο γνωστά κεφάλαια της ιστορίας της πόλης. Ασχολήθηκε με διαφορετικές περιόδους της Κορίνθου και συνέβαλε ιδιαίτερα στη συστηματική μελέτη και της Φραγκικής Κορίνθου. Οι δημοσιεύσεις του για τη Φραγκική Κόρινθο συνεχίστηκαν ακόμη και μετά την αποχώρησή του από τη διεύθυνση των ανασκαφών, με εργασίες για τις ανασκαφές, την αρχιτεκτονική, την κεραμική, τα νομίσματα και τα μικρά ευρήματα.
Οι ρωμαϊκές τοιχογραφίες που ξαναβγήκαν στο φως
Ανάμεσα στα έργα που συνδέονται ιδιαίτερα με το όνομά του είναι και η έρευνα στις ρωμαϊκές τοιχογραφίες της Κορίνθου. Κατά τις ανασκαφές του, ο Williams αντιμετώπισε με ιδιαίτερη προσοχή τα θραύσματα των τοιχογραφιών που βρέθηκαν στην περιοχή του θεάτρου. Η συστηματική καταγραφή και διατήρησή τους επέτρεψε χρόνια αργότερα την προσπάθεια ανασύνθεσης μεγάλων τμημάτων των ζωγραφικών συνθέσεων.
Μάλιστα, μέχρι και τους τελευταίους μήνες της ζωής του εργαζόταν πάνω στη δημοσίευση των ρωμαϊκών τοιχογραφιών της Κορίνθου και στην ιστορική τους ερμηνεία.
Το έργο αυτό συνεχίζεται σήμερα με τη συντήρηση και ανασύνθεση χιλιάδων θραυσμάτων που είχαν ανασκαφεί δεκαετίες νωρίτερα.
Δεν ήταν μόνο αρχαιολόγος – Ήταν και αρχιτέκτονας
Η αρχιτεκτονική του εκπαίδευση έπαιξε σημαντικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπισε την αρχαιολογική έρευνα.
Ο Williams σχεδίασε τρία κτίρια της ανασκαφικής εγκατάστασης της Κορίνθου, ενώ αργότερα χρηματοδότησε και δύο σύγχρονα κτίρια για την αποθήκευση και τη μελέτη αρχαιολογικού υλικού.
Σε αυτά βρίσκονται και χιλιάδες θραύσματα ρωμαϊκών τοιχογραφιών, τα οποία συντηρούνται και επανασυντίθενται.
Έφερε γενιές αρχαιολόγων στην Κορινθία
Η παρακαταθήκη του δεν περιορίζεται στα ευρήματα.
Ο Williams ήταν και δάσκαλος. Καθιέρωσε και ενίσχυσε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα των Ανασκαφών της Κορίνθου. Κάθε φθινόπωρο οδηγούσε φοιτητές της Αμερικανικής Σχολής σε εκπαιδευτικές επισκέψεις στην Κορινθία και την Αργολίδα, ενώ την άνοιξη συμμετείχε στην εκπαίδευση νέων αρχαιολόγων στις τεχνικές της ανασκαφής.
Η εκπαίδευση δεν αφορούσε μόνο αρχαιολόγους, αλλά και κλασικούς φιλολόγους και ιστορικούς, ώστε να μπορούν να κατανοούν και να αξιολογούν τα αρχαιολογικά δεδομένα.
Παράλληλα, άνοιξε την Κόρινθο σε ερευνητές από πολλές χώρες, υποστηρίζοντας την επιστημονική μελέτη του αρχαιολογικού χώρου.
Η μεγάλη οικονομική στήριξη στις Ανασκαφές
Η Αμερικανική Σχολή τον χαρακτηρίζει σημαντικό ευεργέτη των Ανασκαφών της Κορίνθου. Συνέβαλε οικονομικά στην ανασκαφική δραστηριότητα, χρηματοδότησε υποτροφίες για δεκάδες φοιτητές και ερευνητές και εξασφάλισε σημαντική χρηματοδότηση για τη συνέχιση του έργου. Η συμβολή του ήταν επομένως ταυτόχρονα επιστημονική, εκπαιδευτική, οργανωτική και οικονομική.
Από την Κόρινθο στην ηγεσία της Αμερικανικής Σχολής
Το 1997, μετά την αποχώρησή του από τη διεύθυνση των ανασκαφών, ο Williams εντάχθηκε στο Διοικητικό Συμβούλιο της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα.
Από το 2002 έως το 2011 υπηρέτησε ως πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου.
Παρότι είχε αποχωρήσει από τη διεύθυνση των ανασκαφών, η σχέση του με την Κόρινθο δεν σταμάτησε.
Συνέχισε την έρευνα, τις δημοσιεύσεις και την επιστημονική του ενασχόληση με τον αρχαιολογικό χώρο μέχρι τους τελευταίους μήνες της ζωής του.
Η Κόρινθος τον έκανε δικό της άνθρωπο
Η σχέση του με την πόλη είχε γίνει πλέον κάτι πολύ περισσότερο από μια επιστημονική συνεργασία.
Το 2024 ανακηρύχθηκε επίτιμος δημότης Κορίνθου και το 2025 ο Δήμος Κορινθίων τον τίμησε με το Χρυσό Μετάλλιο του Δήμου, αναγνωρίζοντας την πολυετή προσφορά του στην αρχαιολογία και ειδικότερα στη μελέτη της Αρχαίας Κορίνθου.
Ο ίδιος είχε πλέον πολιτογραφηθεί Κορίνθιος και είχε συνδέσει τόσο στενά τη ζωή του με τον τόπο, ώστε η Αμερικανική Σχολή αναφέρεται στη βαθιά σχέση του με την Κόρινθο και στην αγάπη του για την πόλη.
Ένας άνθρωπος που έμεινε στην Κόρινθο μέχρι το τέλος
Ο Charles K. Williams II έφυγε από τη ζωή, αφήνοντας πίσω του περισσότερα από 60 χρόνια παρουσίας στην Ελλάδα και 31 χρόνια ως επικεφαλής των Ανασκαφών της Κορίνθου. Δεν ήταν απλώς ένας αρχαιολόγος που πέρασε από την Κορινθία. Ήταν ένας από τους ανθρώπους που διαμόρφωσαν τη σύγχρονη αρχαιολογική έρευνα στην Αρχαία Κόρινθο, εκπαίδευσαν νέες γενιές επιστημόνων, ανέδειξαν διαφορετικές περιόδους της ιστορίας της πόλης και συνέβαλαν στη διατήρηση και μελέτη των ευρημάτων της.
Και μέχρι λίγο πριν από τον θάνατό του, εξακολουθούσε να εργάζεται πάνω στην Κόρινθο.
Η Αρχαία Κόρινθος ήταν, τελικά, πολύ περισσότερο από τον σημαντικότερο σταθμό της επιστημονικής του διαδρομής. Ήταν ο τόπος στον οποίο επέστρεφε ξανά και ξανά, για περισσότερες από έξι δεκαετίες.
Φωτό: ascsa.edu.gr
