Πολλοί, μόλις δουν στο ημερολόγιο να γράφει Παρασκευή και 13, κάνουν τον σταυρό τους ή… προτιμούν να μείνουν σπίτι. Άλλοι αποφεύγουν να ταξιδέψουν, να ξεκινήσουν κάτι καινούργιο ή ακόμα και να σηκωθούν απ’ το κρεβάτι! Είναι αλήθεια ότι η συγκεκριμένη μέρα έχει συνδεθεί με κακοτυχία, δυστυχήματα και αναποδιές. Αλλά γιατί συμβαίνει αυτό; Πώς ξεκίνησε αυτή η προληπτική φοβία; Και τελικά, υπάρχει λόγος να την πιστεύουμε;
Ο ΑΡΙΘΜΟΣ 13: Το σύμβολο της κακοτυχίας
Η κακή φήμη του αριθμού 13 κρατάει από την αρχαιότητα. Ο αριθμός 12 θεωρούταν τέλειος καθώς 12 οι θεοί του Ολύμπου, 12 οι μήνες, 12 τα ζώδια. Ο 13ος έμπαινε σαν παραπανίσιος και… ανατρεπτικός.
Στον Μυστικό Δείπνο, ήταν 13 τα πρόσωπα στο τραπέζι, με τον Ιούδα αυτόν που πρόδωσε τον Ιησού να θεωρείται ο 13ος. Από τότε, πολλοί πιστεύουν ότι το να βρεθούν 13 άτομα στο ίδιο τραπέζι φέρνει ατυχία.
Γιατί Παρασκευή;
Η Παρασκευή έχει συνδεθεί με κακοτυχία από τη χριστιανική παράδοση γιατί ήταν η ημέρα της Σταύρωσης. Επίσης, στη λαϊκή κουλτούρα θεωρείται «κακή μέρα» για ξεκινήματα, γάμους ή ταξίδια.
Οι παλιοί ναυτικοί έλεγαν “Παρασκευή μη βγεις στο πέλαγος”, ενώ σε κάποια χωριά λένε ακόμα και σήμερα «Παρασκευή ούτε καρφί μην καρφώσεις!».
Ο συνδυασμός: Πώς προέκυψε η Παρασκευή και 13;
Ο “θρυλικός” αυτός συνδυασμός φαίνεται να καθιερώθηκε τους τελευταίους δύο αιώνες. Ένα σημείο – κλειδί ήταν η 13η Οκτωβρίου 1307, ημέρα Παρασκευή, όταν ο βασιλιάς της Γαλλίας Φίλιππος Δ’ διέταξε τη μαζική σύλληψη των Ναϊτών Ιπποτών, κατηγορώντας τους για αιρετικές πράξεις.
Η λογοτεχνία και ο κινηματογράφος το απογείωσαν ειδικά με βιβλία και ταινίες τρόμου, όπως το περίφημο “Friday the 13th”, που ταύτισαν οριστικά τη μέρα με τον φόβο και την ανατριχίλα.
Τι φοβούνται οι προληπτικοί την Παρασκευή και 13;
Από ταξίδια μέχρι… την ανοιχτή ομπρέλα στο σπίτι!
Για τους προληπτικούς, η Παρασκευή και 13 είναι μια μέρα που καλό είναι να μην προκαλείς τη μοίρα. Μεταξύ άλλων, φοβούνται:
-
Να ταξιδέψουν ή να μπουν σε αεροπλάνο.
-
Να ξεκινήσουν μια δουλειά ή ένα νέο σχέδιο.
-
Να υπογράψουν συμβόλαια ή συμφωνίες.
-
Να κάνουν αγορές μεγάλης αξίας.
-
Να βγουν από το σπίτι χωρίς λόγο.
-
Ότι μπορεί να συμβεί κάποιο ατύχημα, καβγάς ή ασθένεια.
Μάλιστα, υπάρχουν άνθρωποι που ακυρώνουν ραντεβού, αναβάλλουν γάμους ή ακόμα και μένουν σπίτι τους!
Παλιά σημάδια… νέας γρουσουζιάς!
Η Παρασκευή και 13 λειτουργεί για πολλούς σαν «πύλη» σε έναν ολόκληρο κόσμο δεισιδαιμονιών και προλήψεων. Εκείνη την ημέρα, όσοι πιστεύουν στη γρουσουζιά, προσέχουν διπλά και αποφεύγουν τα εξής:
-
Μαύρες γάτες: Αν περάσει μαύρη γάτα από μπροστά σου, λένε ότι φέρνει κακοτυχία – και ειδικά αν είναι Παρασκευή και 13, χειρότερα!
-
Σπασμένοι καθρέφτες: Επτά χρόνια γρουσουζιά υπόσχεται ο μύθος. Αν σπάσεις καθρέφτη τέτοια μέρα, οι προληπτικοί λένε… “χτύπα ξύλο!”
-
Ομπρέλα μέσα στο σπίτι: Το άνοιγμα της ομπρέλας σε εσωτερικό χώρο θεωρείται προπομπός κακών ειδήσεων.
-
Αλάτι που χύνεται: Το ρίχνουν πίσω απ’ τον ώμο για να ξορκίσουν το κακό.
-
Πετάρισμα του ματιού: Αν πεταρίσει το αριστερό μάτι, κάποιοι το βλέπουν ως κακό οιωνό.
-
Κακό όνειρο το προηγούμενο βράδυ: Ερμηνεύεται ως σημάδι να προσέχεις όλη τη μέρα.
Παράδοση ή ψυχολογία;
Η φοβία για την Παρασκευή και 13 είναι τόσο διαδεδομένη, που έχει και επιστημονικό όνομα: παρασκευοδεκατριοφοβία (paraskevidekatriaphobia). Αν και δεν υπάρχει καμία στατιστική απόδειξη ότι αυτή η μέρα φέρνει περισσότερα ατυχήματα, πολλοί άνθρωποι συμπεριφέρονται πιο προσεκτικά – ή πιο αγχωμένα. Κι αυτό αρκεί για να “προκαλέσεις” μια αναποδιά.
Τι ισχύει σε άλλες χώρες;
-
Στην Ισπανία και τη Λατινική Αμερική, η “γρουσούζικη” μέρα είναι Τρίτη και 13.
-
Στην Ιταλία, φοβούνται τον αριθμό 17, όχι το 13.
-
Πολλά ξενοδοχεία και ουρανοξύστες παραλείπουν τον 13ο όροφο.
Είτε το πιστεύεις είτε όχι, η Παρασκευή και 13 έχει χαράξει το όνομά της στη λαϊκή παράδοση και την καθημερινότητά μας. Για κάποιους είναι απλώς άλλη μια μέρα, για άλλους ένας λόγος να αποφύγουν κάθε ρίσκο. Το μόνο σίγουρο είναι ότι αυτή η προληπτική φοβία μας υπενθυμίζει πόσο ισχυρές είναι οι ιστορίες και οι πεποιθήσεις που κληρονομούμε από γενιά σε γενιά.
