Μια εντυπωσιακή θέση στη διεθνή οικονομική κατάταξη καταλαμβάνει η Ελλάδα, καθώς βρίσκεται στη δεύτερη θέση παγκοσμίως ως προς την αύξηση του πραγματικού κατά κεφαλήν ΑΕΠ από το 2019 έως το 2026. Μπροστά της βρίσκεται η Νότια Κορέα, ενώ πίσω της ακολουθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Τα στοιχεία παρουσιάζονται σε ανάλυση των Financial Times, η οποία βασίζεται σε δεδομένα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ).
Η είδηση ακούγεται ιδιαίτερα θετική. Χρειάζεται, όμως, μια διευκρίνιση. Η δεύτερη θέση δεν σημαίνει ότι οι Έλληνες έγιναν οι δεύτεροι πιο πλούσιοι στον κόσμο, ούτε ότι αυξήθηκαν κατά 16% οι μισθοί και τα χρήματα που έχουν στην τσέπη τους.
Τι είναι το κατά κεφαλήν ΑΕΠ;
Το ΑΕΠ είναι η συνολική αξία όλων των προϊόντων και υπηρεσιών που παράγει μια χώρα μέσα σε έναν χρόνο.
Για να καταλάβουμε τι σημαίνει κατά κεφαλήν ΑΕΠ, ας πάρουμε ένα απλό παράδειγμα:
Ας υποθέσουμε ότι μια χώρα παράγει προϊόντα και υπηρεσίες αξίας 100 δισεκατομμυρίων ευρώ και έχει 10 εκατομμύρια κατοίκους.
Αν διαιρέσουμε τη συνολική οικονομική παραγωγή με τον αριθμό των κατοίκων, προκύπτει το ποσό που αντιστοιχεί κατά μέσο όρο σε κάθε κάτοικο.
Αυτό είναι το κατά κεφαλήν ΑΕΠ: η αξία της οικονομικής παραγωγής που αντιστοιχεί στατιστικά σε κάθε άνθρωπο.
Προσοχή, όμως! Δεν σημαίνει ότι κάθε πολίτης παίρνει αυτά τα χρήματα, ούτε ότι αυτός είναι ο μισθός του ή οι καταθέσεις του. Πρόκειται για έναν στατιστικό δείκτη που δείχνει πόσο παράγει συνολικά μια οικονομία σε σχέση με τον πληθυσμό της και επιτρέπει να συγκρίνουμε τις οικονομικές επιδόσεις διαφορετικών χωρών.
Γιατί η Ελλάδα βρίσκεται στη δεύτερη θέση;
Σύμφωνα με τη σύγκριση των Financial Times, η αύξηση του πραγματικού κατά κεφαλήν ΑΕΠ από το 2019 έως το 2026 διαμορφώνεται περίπου ως εξής:
| Χώρα | Αύξηση κατά κεφαλήν ΑΕΠ |
|---|---|
| Νότια Κορέα | 16% |
| Ελλάδα | Σχεδόν 16% |
| ΗΠΑ | 13% |
| Πορτογαλία | 9% |
| Ιταλία | 9% |
Το σημαντικό εδώ είναι η λέξη «πραγματικού». Σημαίνει ότι έχει ληφθεί υπόψη ο πληθωρισμός, ώστε η αύξηση να μην οφείλεται απλώς στις υψηλότερες τιμές των προϊόντων και των υπηρεσιών.
Ένας ακόμη παράγοντας που επηρεάζει την κατάταξη είναι ο πληθυσμός.
Η Ελλάδα αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια δημογραφικό πρόβλημα. Ο πληθυσμός μειώνεται και γερνά. Όταν, λοιπόν, η συνολική οικονομική παραγωγή διαιρείται με έναν πληθυσμό που συρρικνώνεται, το αποτέλεσμα ανά κάτοικο μπορεί να αυξάνεται περισσότερο.
Αντίθετα, χώρες όπως ο Καναδάς και η Αυστραλία έχουν δεχθεί μεγάλο αριθμό μεταναστών, με αποτέλεσμα να αυξάνεται σημαντικά ο πληθυσμός τους. Έτσι, ακόμη και όταν μεγαλώνει η συνολική οικονομία τους, η παραγωγή ανά κάτοικο δεν ακολουθεί απαραίτητα τον ίδιο ρυθμό.
Άλλη κατάταξη στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ, άλλη στη συνολική οικονομία
Εδώ βρίσκεται μια ακόμη ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια της ανάλυσης.
Όταν οι Financial Times δεν εξετάζουν την παραγωγή ανά κάτοικο, αλλά τη συνολική ανάπτυξη της οικονομίας κάθε χώρας, η Ελλάδα βρίσκεται στην έβδομη θέση και όχι στη δεύτερη.
| Οικονομικός δείκτης | Θέση Ελλάδας |
|---|---|
| Αύξηση πραγματικού ΑΕΠ ανά κάτοικο | 2η |
| Αύξηση συνολικού πραγματικού ΑΕΠ | 7η |
Στη συνολική ανάπτυξη, την πρώτη θέση καταλαμβάνουν οι ΗΠΑ με αύξηση άνω του 18%, ενώ η Ελλάδα εμφανίζει αύξηση κοντά στο 13%.
Η διαφορά ανάμεσα στις δύο κατατάξεις δείχνει πόσο σημαντικό ρόλο παίζει ο αριθμός των κατοίκων όταν αξιολογούμε την οικονομική πορεία μιας χώρας.
Και τότε γιατί ο Έλληνας δυσκολεύεται να βγάλει τον μήνα;
Εδώ είναι που χρειάζεται να ξεχωρίσουμε τους οικονομικούς δείκτες από την καθημερινότητα. Το γεγονός ότι αυξάνεται το ΑΕΠ ανά κάτοικο δεν σημαίνει ότι αυξήθηκαν αντίστοιχα οι μισθοί όλων των εργαζομένων. Δεν σημαίνει ότι μειώθηκαν οι τιμές στο σούπερ μάρκετ, ότι έγινε φθηνότερο το ενοίκιο ή ότι οι οικογένειες μπορούν πλέον να καλύπτουν ευκολότερα τις υποχρεώσεις τους.
Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ είναι ένας μέσος οικονομικός δείκτης. Δεν δείχνει πώς κατανέμεται ο πλούτος, πόσα χρήματα μένουν σε κάθε νοικοκυριό ή πόση αγοραστική δύναμη έχει ένας εργαζόμενος.
Μια χώρα μπορεί να παρουσιάζει σημαντική οικονομική ανάπτυξη, αλλά ένα μεγάλο μέρος των πολιτών της να εξακολουθεί να πιέζεται από την ακρίβεια, τους λογαριασμούς και το κόστος στέγασης.
Επιπλέον, η Ελλάδα ξεκίνησε αυτή την πορεία μετά από μια πολυετή οικονομική κρίση, γεγονός που έχει σημασία όταν συγκρίνουμε τις ποσοστιαίες αυξήσεις από το 2019.
Η δεύτερη θέση δεν λύνει το δημογραφικό πρόβλημα
Η υψηλή θέση της Ελλάδας στην κατάταξη δεν αναιρεί και ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της χώρας: τη μείωση και τη γήρανση του πληθυσμού.
Η συρρίκνωση του πληθυσμού μπορεί να επηρεάζει θετικά έναν δείκτη όπως το ΑΕΠ ανά κάτοικο, αλλά μακροπρόθεσμα δημιουργεί σοβαρές προκλήσεις.
Λιγότεροι εργαζόμενοι, περισσότερες ανάγκες για συντάξεις και υγειονομική περίθαλψη και μεγαλύτερη πίεση στην οικονομία και στα δημόσια οικονομικά.
Γι’ αυτό και η πραγματική πρόκληση δεν είναι μόνο να αυξάνεται το ΑΕΠ, αλλά να αυξάνεται η παραγωγικότητα, να ενισχύονται τα εισοδήματα και να βελτιώνεται ουσιαστικά η καθημερινότητα των πολιτών.
Η Ελλάδα μπορεί να βρίσκεται δεύτερη σε έναν σημαντικό διεθνή οικονομικό δείκτη. Το ερώτημα, όμως, που ενδιαφέρει κάθε ελληνικό νοικοκυριό είναι άλλο… αυτή η ανάπτυξη πότε και σε ποιο βαθμό θα φανεί στην τσέπη του;
ΦΩΤΟ: myprivacy.dpgmedia.nl
