Δεν είναι τυχαίο ότι οι μεγαλύτερες δασικές πυρκαγιές που έχουν καταγραφεί στη χώρα μας εμφανίζονται μέσα σε ένα συγκεκριμένο χρονικό παράθυρο. Η ανάλυση των μεγάλων πυρκαγιών από το 2007 μέχρι σήμερα δείχνει ότι η πιο επικίνδυνη περίοδος είναι περίπου έξι εβδομάδες, από το δεύτερο δεκαήμερο του Ιουλίου έως και το τρίτο δεκαήμερο του Αυγούστου.
Είναι η εποχή που η ελληνική ύπαιθρος βρίσκεται στην πιο ευάλωτη φάση της. Η βλάστηση έχει ξεραθεί, οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν σε ακραία επίπεδα και οι ισχυροί άνεμοι μπορούν μέσα σε λίγες ώρες να μετατρέψουν μια μικρή εστία σε ανεξέλεγκτο μέτωπο.
Αυτό το μοτίβο, όμως, έχει πλέον και σημαντικές εξαιρέσεις. Η κλιματική αλλαγή έχει διευρύνει την περίοδο υψηλού κινδύνου, με μεγάλες πυρκαγιές να εκδηλώνονται ακόμη και νωρίτερα ή αργότερα μέσα στην αντιπυρική περίοδο.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν δύο μεγάλες πυρκαγιές που σημάδεψαν την Κορινθία.
Σχίνος 2021: Η φωτιά του Μαΐου που θύμισε Αύγουστο
Η πυρκαγιά στον Σχίνο Κορινθίας ξεκίνησε βράδυ στις 19 Μαΐου 2021, πολύ πριν από την «καρδιά» του καλοκαιριού. Παρότι ημερολογιακά βρισκόταν στην αρχή της αντιπυρικής περιόδου, οι συνθήκες που επικρατούσαν ήταν εξαιρετικά ευνοϊκές για γρήγορη εξάπλωση.
Η φωτιά πήρε τεράστιες διαστάσεις, έφτασε προς τα Γεράνεια Όρη και επηρέασε μεγάλες δασικές εκτάσεις σε Κορινθία και Δυτική Αττική. Οι εκτιμήσεις ανέφεραν καμένες εκτάσεις άνω των 50.000 στρεμμάτων, με ορισμένες δορυφορικές αποτυπώσεις να ανεβάζουν την έκταση περίπου στις 60.000 στρέμματα.
Η πυρκαγιά χαρακτηρίστηκε από τους ειδικούς ως ακραίο φαινόμενο, καθώς παρουσίασε πολύ γρήγορη εξάπλωση και έντονη συμπεριφορά. Σύμφωνα με την ανάλυση του Meteo του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, η φωτιά έφτασε σε κατηγορία ακραίας συμπεριφοράς, με υψηλές ταχύτητες διάδοσης και δημιουργία νέων εστιών από μεταφορά καύσιμης ύλης.
Η μεγάλη πυρκαγιά του Σχίνου αποτέλεσε ένα ηχηρό μήνυμα ότι οι επικίνδυνες συνθήκες δεν περιορίζονται πλέον μόνο στους καλοκαιρινούς μήνες.
Κορινθία 2024: Η μεγάλη φωτιά του Σεπτεμβρίου που έδειξε ότι η περίοδος κινδύνου μεγαλώνει
Τρία χρόνια αργότερα, η Κορινθία βρέθηκε ξανά αντιμέτωπη με μια μεγάλη καταστροφή, αυτή τη φορά στα τέλη Σεπτεμβρίου του 2024.
Η πυρκαγιά που ξεκίνησε στην περιοχή των Ροζενών Ξυλοκάστρου εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες των τελευταίων ετών στην περιοχή. Παρά το γεγονός ότι βρισκόταν εκτός της παραδοσιακής «επικίνδυνης ζώνης» του Αυγούστου, οι συνθήκες που επικρατούσαν βοήθησαν τη φωτιά να εξαπλωθεί γρήγορα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπηρεσίας Copernicus, η πυρκαγιά επηρέασε περίπου 65.000 στρέμματα μέχρι τις αρχές Οκτωβρίου 2024, καθιστώντας την τη μεγαλύτερη πυρκαγιά στην Κορινθία της περιόδου από το 2010 και μετά.
Η φωτιά άφησε πίσω της καμένες δασικές εκτάσεις, ζημιές σε περιουσίες και μια ακόμη δύσκολη εμπειρία για τους κατοίκους της περιοχής.
Από τον Σχίνο το 2021 έως το Ξυλόκαστρο το 2024, η Κορινθία βρέθηκε δύο φορές αντιμέτωπη με μεγάλες πυρκαγιές σε χρονικές περιόδους που δεν θεωρούνταν παραδοσιακά η «καρδιά» του κινδύνου. Η πρώτη άφησε πίσω της μια τεράστια οικολογική καταστροφή χωρίς ανθρώπινες απώλειες, ενώ η δεύτερη έμελλε να γίνει ακόμη πιο τραγική, καθώς κόστισε τη ζωή σε δύο ανθρώπους.
Γιατί το διάστημα Ιουλίου – Αυγούστου είναι το πιο επικίνδυνο
Οι ειδικοί εξηγούν ότι εκείνη την περίοδο συγκεντρώνονται όλοι οι παράγοντες που ευνοούν μια μεγάλη πυρκαγιά:
- η καύσιμη ύλη έχει στεγνώσει πλήρως,
- οι υψηλές θερμοκρασίες μειώνουν την υγρασία,
- οι ισχυροί άνεμοι επιταχύνουν την εξάπλωση,
- οι πυρκαγιές μπορούν να δημιουργήσουν δικό τους μικροκλίμα.
Ωστόσο, οι περιπτώσεις της Κορινθίας δείχνουν ότι το «παράθυρο κινδύνου» δεν είναι πλέον τόσο στενό.
Μια φωτιά τον Μάιο στον Σχίνο και μια φωτιά τον Σεπτέμβριο στην Κορινθία απέδειξαν ότι η αντιπυρική περίοδος έχει αλλάξει και ότι οι ακραίες πυρκαγιές μπορούν πλέον να εμφανιστούν πολύ πιο έξω από τα παραδοσιακά όρια του καλοκαιριού.
