Δεν είναι απλώς ένας ακόμη αγώνας δρόμου ή μια αθλητική διοργάνωση. Στην Ισθμία, εκεί όπου πριν από περισσότερα από 2.500 χρόνια συγκεντρώνονταν αθλητές και θεατές από πολλές ελληνικές πόλεις, οι Ισθμιακοί Αγώνες επιστρέφουν για δεύτερη φορά στη σύγχρονη εποχή.
Το Σάββατο 10 και την Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2026 πραγματοποιούνται οι 2οι Ισθμιακοί Αγώνες «Η Αναβίωση», στον ιστορικό χώρο της Ισθμίας, με τη διοργάνωση να ανοίγει περισσότερο προς την τοπική κοινωνία. Για πρώτη φορά συμμετέχουν τοπικά αθλητικά σωματεία, σχολεία εντάσσονται στο πρόγραμμα, ενώ προστίθεται και αγώνας δρόμου 12 χιλιομέτρων με εκκίνηση από τον Αρχαίο Δίολκο.
Τι θα γίνει στις 10 και 11 Οκτωβρίου
Το Σάββατο 10 Οκτωβρίου, στις 19:00, το πρόγραμμα περιλαμβάνει μουσικούς και ρητορικούς αγώνες, συνεχίζοντας μια παράδοση που υπήρχε ήδη στην αρχαιότητα.
Την Κυριακή 11 Οκτωβρίου, από τις 09:00, ξεκινούν οι αθλητικές δραστηριότητες, με άλμα εις μήκος, ακοντισμό, στάδιον – αγώνα δρόμου, σφαιροβολία και ελληνορωμαϊκή πάλη.
Παράλληλα, στις 09:00 θα δοθεί η εκκίνηση του νέου αγώνα δρόμου των 12 χιλιομέτρων.
Η διαδρομή ξεκινά από τον Αρχαίο Δίολκο, περνά από την περιοχή της Διώρυγας, την Παλαιά Γέφυρα και το Καλαμάκι και καταλήγει στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ισθμίας.
Με αυτόν τον τρόπο, η φετινή διοργάνωση δεν μένει μόνο μέσα στον αρχαιολογικό χώρο. Απλώνεται σε ένα κομμάτι της σημερινής Ισθμίας και συνδέει διαφορετικά σημεία της περιοχής με τη διαδρομή της αρχαίας ιστορίας.
Η φετινή διοργάνωση παρουσιάστηκε τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου, σε συνέντευξη Τύπου στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ισθμίας.
Στη συνέντευξη συμμετείχαν ο δήμαρχος Λουτρακίου – Περαχώρας – Αγίων Θεοδώρων Γεώργιος Αλκ. Γκιώνης, η Ολυμπιονίκης και πρόεδρος της Εθνικής Οργανωτικής Επιτροπής «Δημήτριος Βικέλας» Όλγα Βασδέκη, ο Παραολυμπιονίκης του στίβου Στέλιος Μαλακόπουλος, μαζί με τον προπονητή του Δημήτρη Σκιντζή, καθώς και ο Ολυμπιονίκης του μπάσκετ Γιάννης Μπουρούσης.
Χαιρετισμό μέσω τηλεδιάσκεψης απηύθυνε ο αναπληρωτής υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Γιάννης Βρούτσης.
Τη συνέντευξη συντόνισε η αντιδήμαρχος Πολιτισμού, Παιδείας και Διά Βίου Μάθησης Θεώνη Μαυροματίδου, η οποία παρουσίασε το πρόγραμμα του διημέρου. Παρόντες ήταν ακόμη ο αντιδήμαρχος Αθλητισμού και Κοινωνικής Πολιτικής Αθανάσιος Παπαθανασίου, ο αντιδήμαρχος Διοικητικού – Οικονομικού Αναστάσιος Σακελλαρίου, ο πρόεδρος της ΔΕΥΑ Λουτρακίου – Αγίων Θεοδώρων Δημήτριος Πρωτονοτάριος και ο αντιπρόεδρός της και δημοτικός σύμβουλος Σωτήρης Πέρρας.
«Να πάρουμε τη σκυτάλη από την ιστορία»
Ο δήμαρχος Λουτρακίου – Περαχώρας – Αγίων Θεοδώρων Γεώργιος Γκιώνης στάθηκε ιδιαίτερα στη συνέχεια της διοργάνωσης από το 2024. Όπως ανέφερε, η πρώτη αναβίωση έγινε σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και αποτέλεσε την αρχή μιας προσπάθειας που συνδέει τον αθλητισμό με την παιδεία και τον πολιτισμό στον ίδιο ιστορικό τόπο.
Ευχαρίστησε τον Γιάννη Βρούτση για τη στήριξή του, καθώς και το Υπουργείο Πολιτισμού, την Περιφέρεια Πελοποννήσου, το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και την Επιτροπή «Δημήτριος Βικέλας» για τη συνεργασία.
«Το 2024 κάναμε την αρχή. Στις 10 και 11 Οκτωβρίου κάνουμε το επόμενο βήμα. Γιατί οι Ισθμιακοί Αγώνες επιστρέφουν στον ίδιο τόπο, με ανθρώπους του σήμερα και, κυρίως, με τα παιδιά που θα τους δώσουν το αύριο. Αυτό είναι, για εμάς, το πραγματικό νόημα της αναβίωσης. Να πάρουμε τη σκυτάλη από την ιστορία αυτού του τόπου και να τη δώσουμε στην επόμενη γενιά», δήλωσε ο κ. Γκιώνης.
Και ίσως αυτή να είναι τελικά η ουσία της φετινής διοργάνωσης. Όχι να παρουσιαστεί απλώς κάτι που συνέβαινε πριν από χιλιάδες χρόνια, αλλά να γίνει η Ισθμία ξανά ένας τόπος όπου ο αθλητισμός, η ιστορία και ο πολιτισμός συναντώνται μπροστά σε μια νέα γενιά.
Για δύο ημέρες, ο χώρος όπου κάποτε οι αρχαίοι αθλητές διεκδικούσαν το στεφάνι του Ποσειδώνα θα γεμίσει και πάλι με αγώνες, μαθητές, αθλητές, σωματεία, μουσική και κόσμο.
Η ιστορία, αυτή τη φορά, δεν θα βρίσκεται μόνο στο μουσείο. Θα βρίσκεται ξανά στον δρόμο και στο στάδιο.
Εκεί όπου η ιστορία συναντά τον αθλητισμό
Για να καταλάβει κανείς τι σημαίνουν τα Ίσθμια, πρέπει να γυρίσει πολύ πίσω στον χρόνο. Στην αρχαιότητα η Ισθμία ήταν ένα από τα σημαντικότερα πανελλήνια ιερά. Στην περιοχή αναπτύχθηκε ιδιαίτερα η λατρεία του Ποσειδώνα, ενώ το ιερό διέθετε ναό, στάδιο και θέατρο. Στον ίδιο χώρο λατρευόταν και ο Μελικέρτης – Παλαίμων, μορφή που συνδέθηκε στενά με την παράδοση των Ισθμίων.
Τα Ίσθμια ήταν ένας από τους τέσσερις μεγάλους πανελλήνιους αγώνες της αρχαιότητας, μαζί με τα Ολύμπια, τα Πύθια και τα Νέμεα. Τα Ίσθμια και τα Νέμεα πραγματοποιούνταν κάθε δύο χρόνια, ενώ τα Ολύμπια και τα Πύθια κάθε τέσσερα, με αποτέλεσμα οι μεγάλες αυτές διοργανώσεις να δημιουργούν έναν σχεδόν συνεχή κύκλο πανελλήνιων αγώνων.
Οι αγώνες στην Ισθμία καθιερώθηκαν ως πανελλήνιος θεσμός στα μέσα του 6ου αιώνα π.Χ. και πραγματοποιούνταν προς τιμήν του Ποσειδώνα. Το πρόγραμμα περιλάμβανε αγωνίσματα δρόμου, πάλη, πυγμαχία, παγκράτιο και πένταθλο, ενώ αργότερα προστέθηκαν ιππικά αγωνίσματα και αρματοδρομίες.
Με την πάροδο του χρόνου το πρόγραμμα εμπλουτίστηκε με μουσικούς, ποιητικούς και ρητορικούς αγώνες, μετατρέποντας τη διοργάνωση σε μια μεγάλη γιορτή όχι μόνο του αθλητισμού αλλά και του πολιτισμού. Οι αθλητικοί αγώνες γίνονταν στο στάδιο, ενώ οι μουσικοί και άλλοι καλλιτεχνικοί αγώνες στο θέατρο.
Οι νικητές δεν έπαιρναν χρήματα ή κάποιο πολύτιμο έπαθλο. Το σύμβολο της νίκης ήταν ένα στεφάνι από πεύκο, γεγονός που εντάσσει τα Ίσθμια στους λεγόμενους στεφανίτες αγώνες.
Ένας αγώνας με ιστορία και μύθο
Όπως συμβαίνει με πολλά γεγονότα της αρχαιότητας, πίσω από την ίδρυση των Ισθμίων υπάρχει και μυθολογική παράδοση.
Σύμφωνα με την παράδοση που παρουσιάζει ο Δήμος Λουτρακίου, οι αρχαίοι απέδιδαν στον Σίσυφο, τον μυθικό βασιλιά της Κορίνθου, την καθιέρωση των αγώνων προς τιμήν του Μελικέρτη. Ο Μελικέρτης, σύμφωνα με τον μύθο, συνδεόταν με τη θάλασσα και τη λατρεία του Ποσειδώνα στην Ισθμία.
Η θέση της Ισθμίας, άλλωστε, δεν ήταν τυχαία. Ο Ισθμός αποτελούσε από την αρχαιότητα ένα από τα σημαντικότερα περάσματα της Ελλάδας. Η γεωγραφική του θέση έφερνε στην περιοχή ανθρώπους, ταξιδιώτες, εμπόρους και αθλητές από διαφορετικά μέρη του ελληνικού κόσμου.
Έτσι, το ιερό του Ποσειδώνα δεν ήταν απλώς ένας τόπος λατρείας. Ήταν ένας χώρος όπου συναντιούνταν θρησκεία, αθλητισμός, πολιτισμός και κοινωνική ζωή.
Στο σημερινό Αρχαιολογικό Μουσείο Ισθμίας υπάρχουν μάλιστα ευρήματα που συνδέονται άμεσα με τους αρχαίους αγώνες, όπως αλτήρες, σιδερένιος δίσκος, στλεγγίδες και τμήμα τροχού άρματος.
Από την αρχαιότητα στη σύγχρονη αναβίωση
Η προσπάθεια να ξαναζωντανέψει αυτή η ιστορία στον ίδιο τόπο ξεκίνησε τα τελευταία χρόνια.
Τον Οκτώβριο του 2024 πραγματοποιήθηκαν οι πρώτοι σύγχρονοι Ισθμιακοί Αγώνες «Η Αναβίωση», στον Αρχαιολογικό Χώρο Ισθμίας. Η πρώτη διοργάνωση συνδύασε αθλητικές δραστηριότητες με μουσικούς και ρητορικούς αγώνες, πολιτιστικές δράσεις και παρουσία Ολυμπιονικών και Παραολυμπιονικών.
Η δεύτερη διοργάνωση έρχεται τώρα να δώσει συνέχεια σε αυτή την προσπάθεια, με στόχο οι Αγώνες να μην αποτελούν απλώς μια αναπαράσταση του παρελθόντος, αλλά μια σύγχρονη διοργάνωση στην οποία θα συμμετέχουν οι ίδιοι οι άνθρωποι της περιοχής.
Αυτός είναι και ο λόγος που φέτος δίνεται μεγαλύτερο βάρος στα σχολεία και στα τοπικά αθλητικά σωματεία.
