Τα πουλιά δεν ταξιδεύουν πάντα με τον ίδιο τρόπο. Ο καιρός, το κρύο, η βροχή αλλά κυρίως το αν μπορούν να βρουν εύκολα τροφή, μπορεί να τα αναγκάσουν να αλλάξουν πορεία, να μείνουν περισσότερο σε μια περιοχή ή να συνεχίσουν το ταξίδι τους προς τα νότια.
Αυτό γίνεται ακόμη πιο σημαντικό σε μια εποχή που το κλίμα αλλάζει.
Ο δρ Περικλής Κ. Μπίρτσας, καθηγητής Βιολογίας Άγριας Πανίδας και διευθυντής του Εργαστηρίου Διαχείρισης Άγριας Πανίδας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι η μετακίνηση των πουλιών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις καιρικές συνθήκες και την τροφή που βρίσκουν.
Τι κάνει το κρύο στα πουλιά;
Όταν πέφτει πολύ η θερμοκρασία στις βόρειες περιοχές της Ευρώπης, αρκετά πουλιά μετακινούνται προς πιο ζεστές περιοχές. Έτσι, η Ελλάδα μπορεί να γίνει ένας σημαντικός σταθμός για πολλά μεταναστευτικά είδη. Όμως υπάρχει και ένα όριο. Αν το κρύο γίνει πολύ έντονο και συνεχιστεί για μεγάλο διάστημα, ορισμένα πουλιά μπορεί να φύγουν ακόμη πιο νότια, αναζητώντας καλύτερες συνθήκες και περισσότερη τροφή.
Με απλά λόγια:
| Καιρός | Τι μπορεί να συμβεί |
|---|---|
| Ήπιος χειμώνας | Τα πουλιά παραμένουν περισσότερο στις περιοχές τους |
| Έντονο κρύο | Πολλά μετακινούνται προς θερμότερες περιοχές |
| Παρατεταμένος παγετός | Μπορεί να συνεχίσουν ακόμη πιο νότια |
| Βροχές | Σε ορισμένες περιπτώσεις βοηθούν στην εξεύρεση τροφής |
| Έλλειψη τροφής | Τα πουλιά αναγκάζονται να μετακινηθούν |
Η μπεκάτσα ψάχνει την τροφή της
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η μπεκάτσα. Το συγκεκριμένο πουλί αναζητά τροφή μέσα στο έδαφος, κυρίως γεωσκώληκες. Όταν το έδαφος παγώνει, η τροφή γίνεται πολύ πιο δύσκολο να βρεθεί. Γι’ αυτό, σε περιόδους έντονου ψύχους, η μπεκάτσα μπορεί να αφήσει τα ορεινά και να κινηθεί προς χαμηλότερα υψόμετρα, όπου οι συνθήκες είναι καλύτερες.
Και στην Κορινθία περνούν μεταναστευτικά πουλιά
Η Κορινθία δεν βρίσκεται έξω από αυτόν τον μεγάλο κύκλο της μετανάστευσης. Αντίθετα, διαθέτει σημαντικές περιοχές για την ορνιθοπανίδα.
Η Λίμνη Στυμφαλία
Η Λίμνη Στυμφαλία είναι επίσημα χαρακτηρισμένη Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά και αποτελεί προστατευόμενη περιοχή του δικτύου Natura 2000. Η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία καταγράφει επίσης μεταναστευτικές παρουσίες στην περιοχή. Μάλιστα, η περιοχή είχε συμπεριληφθεί σε δράσεις παρατήρησης πουλιών με αντικείμενο τα μεταναστευτικά πουλιά.
Ο Κορινθιακός
Στον Κορινθιακό υπάρχουν επίσης σημαντικοί υγρότοποι που προσφέρουν στα πουλιά τροφή και χώρο για ξεκούραση κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους. Σύμφωνα με τον ΟΦΥΠΕΚΑ, σε προστατευόμενες περιοχές του Κορινθιακού καταγράφονται κατά τη μετανάστευση ερωδιοί, παρυδάτια πουλιά, γλαρόνια και γλάροι.
Μεταξύ των ειδών που αναφέρονται είναι ο λευκοτσικνιάς, ο σταχτοτσικνιάς, ο κρυπτοτσικνιάς, ο μικροτσικνιάς, η καλαμοκανάδα, το ποταμοσφυριχτάρι, το δασοσφυριχτάρι και διάφορα είδη γλαρονιών.
Ποια πουλιά μπορούμε να δούμε στην Κορινθία;
Δεν σημαίνει ότι όλα αυτά τα είδη βρίσκονται όλο τον χρόνο στην Κορινθία. Ορισμένα είναι μεταναστευτικά, δηλαδή περνούν από την περιοχή κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους, άλλα έρχονται για να ξεχειμωνιάσουν και άλλα μπορεί να εμφανίζονται για μικρό χρονικό διάστημα.
Ενδεικτικά, στις περιοχές της Κορινθίας που έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ορνιθοπανίδα συναντώνται:
| Πουλί | Τι κάνει στην περιοχή |
|---|---|
| Μικροτσικνιάς | Μετακινείται και αναζητά τροφή σε υγροτόπους |
| Πορφυροτσικνιάς | Εμφανίζεται σε υγροτοπικές περιοχές |
| Λευκοτσικνιάς | Τρέφεται σε υγροτόπους και ρηχά νερά |
| Κρυπτοτσικνιάς | Μεταναστευτικό υγροτοπικό είδος |
| Καλαμοκανάδα | Χρησιμοποιεί υγροτόπους για τροφή και ξεκούραση |
| Ποταμοσφυριχτάρι | Μεταναστευτικό παρυδάτιο |
| Δασοσφυριχτάρι | Σταθμεύει κατά τη μετανάστευση |
| Διάφορα γλαρόνια | Περνούν από παράκτιες και υγροτοπικές περιοχές |
Τα παραπάνω είδη αναφέρονται από τον ΟΦΥΠΕΚΑ για προστατευόμενες περιοχές του Κορινθιακού κατά την περίοδο της μετανάστευσης.
Η κλιματική αλλαγή μπορεί να αλλάξει και τον χάρτη των πουλιών
Το σημαντικότερο είναι ότι οι αλλαγές δεν γίνονται απαραίτητα από τη μία ημέρα στην άλλη. Αν οι χειμώνες γίνονται πιο ήπιοι ή αν αλλάζουν οι βροχές και η διαθεσιμότητα τροφής, τα πουλιά μπορεί σταδιακά να αλλάξουν τις διαδρομές τους.
Μπορεί να φτάνουν νωρίτερα. Μπορεί να φεύγουν αργότερα. Μπορεί να σταματούν σε διαφορετικές περιοχές. Ή μπορεί κάποια είδη να εμφανίζονται λιγότερο συχνά εκεί όπου τα βλέπαμε παλαιότερα.
Γι’ αυτό οι επιστήμονες θεωρούν πολύ σημαντικό να παρακολουθούν τα πουλιά για πολλά χρόνια. Μόνο έτσι μπορούμε να καταλάβουμε αν μια αλλαγή είναι απλώς αποτέλεσμα ενός δύσκολου χειμώνα ή αν αποτελεί σημάδι μιας μεγαλύτερης αλλαγής στο περιβάλλον.
Και η Κορινθία, με τη Στυμφαλία, τα βουνά της και τις παράκτιες περιοχές του Κορινθιακού, αποτελεί ένα κομμάτι αυτού του μεγάλου ταξιδιού που κάνουν κάθε χρόνο τα πουλιά.
