Μια δύσκολη κοινωνική πραγματικότητα αποτυπώνουν τα τελευταία στοιχεία της Eurostat για την Πελοπόννησο. Η Περιφέρειά μας βρίσκεται στην πρώτη θέση στην Ελλάδα ως προς τον κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, με ποσοστό 38,1% για το 2025. Σχεδόν 4 στους 10 κατοίκους της Πελοποννήσου βρίσκονται αντιμέτωποι με τουλάχιστον έναν από τους παράγοντες που συνθέτουν τον συγκεκριμένο ευρωπαϊκό δείκτη.
Η εικόνα είναι ακόμη πιο ανησυχητική όταν συγκριθεί με τα υπόλοιπα ποσοστά. Ο εθνικός μέσος όρος στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 27,5%, ενώ ο μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν 20,9%.
Η Πελοπόννησος βρίσκεται, επομένως, 10,6 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από τον μέσο όρο της χώρας και 17,2 μονάδες πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Η μεγαλύτερη επιδείνωση μέσα σε έναν χρόνο
Το ανησυχητικό δεν είναι μόνο το υψηλό ποσοστό, αλλά και η πορεία του.
Σε σχέση με το 2024, ο δείκτης στην Πελοπόννησο αυξήθηκε κατά 5,8 ποσοστιαίες μονάδες, καταγράφοντας μία από τις μεγαλύτερες ετήσιες επιδεινώσεις μεταξύ των ελληνικών Περιφερειών.
Στη δεύτερη θέση βρίσκονται τα Ιόνια Νησιά με 35,7%, ενώ ακολουθεί η Κεντρική Μακεδονία με 33%.
Στον αντίποδα, τα χαμηλότερα ποσοστά καταγράφονται στην Κρήτη με 18,2%, στην Αττική με 23,6% και στην Ήπειρο με 25,3%.
Η διαφορά ανάμεσα στην Πελοπόννησο και την Κρήτη φτάνει τις 19,9 ποσοστιαίες μονάδες, αποτυπώνοντας τις μεγάλες κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες που εξακολουθούν να υπάρχουν από Περιφέρεια σε Περιφέρεια.
Τι σημαίνει στην πραγματικότητα «κίνδυνος φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού»;
Ο ευρωπαϊκός δείκτης δεν μετρά μόνο όσους έχουν χαμηλό εισόδημα. Περιλαμβάνει ανθρώπους που αντιμετωπίζουν τουλάχιστον μία από τις παρακάτω καταστάσεις:
- Χαμηλό εισόδημα: Το διαθέσιμο εισόδημα του νοικοκυριού βρίσκεται κάτω από το 60% του εθνικού διάμεσου εισοδήματος.
- Σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση: Το άτομο ή το νοικοκυριό αδυνατεί να καλύψει τουλάχιστον 7 από τις 13 βασικές ανάγκες που χρησιμοποιούνται στη μέτρηση. Σε αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η δυνατότητα αντιμετώπισης έκτακτων εξόδων, η επαρκής θέρμανση και η κάλυψη βασικών αναγκών.
- Πολύ χαμηλή ένταση εργασίας: Τα μέλη ενός νοικοκυριού εργάσιμης ηλικίας εργάζονται συνολικά ελάχιστο μέρος του χρόνου που θα μπορούσαν να εργαστούν.
Αυτό σημαίνει ότι η φτώχεια δεν αποτυπώνεται μόνο στο ύψος του μισθού ή της σύνταξης. Φαίνεται και στην αδυναμία ενός νοικοκυριού να πληρώσει τους λογαριασμούς του, να καλύψει μια έκτακτη ανάγκη, να διατηρήσει το σπίτι του ζεστό ή να εξασφαλίσει μια αξιοπρεπή καθημερινότητα.
Η εικόνα στην Ελλάδα: 2,8 εκατομμύρια άνθρωποι σε κίνδυνο
Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το 2025 το ποσοστό του πληθυσμού σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού στην Ελλάδα ανήλθε στο 27,5%, από 26,9% το 2024. Σε απόλυτους αριθμούς, αφορά περίπου 2,8 εκατομμύρια ανθρώπους.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα στοιχεία για τα νοικοκυριά με παιδιά. Το ποσοστό κινδύνου φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού για τα νοικοκυριά με έναν ενήλικα και τουλάχιστον ένα εξαρτώμενο παιδί έφτασε το 36,1%, ενώ για τα νοικοκυριά με δύο ενήλικες και ένα παιδί ήταν 22,1%.
Ακόμη, το ποσοστό για όσους ζουν σε ενοικιαζόμενη κατοικία διαμορφώθηκε στο 30,6%, έναντι 26,3% για όσους έχουν ιδιόκτητη κατοικία χωρίς οικονομικές υποχρεώσεις.
Τα στοιχεία αυτά αφορούν το σύνολο της χώρας και όχι ειδικά την Πελοπόννησο, δείχνουν όμως πόσο καθοριστικό ρόλο παίζουν το εισόδημα, η στέγαση και οι οικογενειακές υποχρεώσεις στην οικονομική αντοχή ενός νοικοκυριού.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για την Κορινθία;
Η Κορινθία περιλαμβάνεται στην Περιφέρεια Πελοποννήσου και συνεπώς στη συνολική εικόνα του 38,1%. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, στα συγκεκριμένα δημοσιευμένα στοιχεία αντίστοιχα ξεχωριστά δεδομένα για τον νομό, ώστε να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα ότι το ίδιο ποσοστό ισχύει και για τους κατοίκους της Κορινθίας.
Το ερώτημα, πάντως, είναι πόσα νοικοκυριά δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις βασικές τους ανάγκες; Πόσοι εργαζόμενοι δεν μπορούν να καλύψουν το κόστος ζωής, πόσοι ηλικιωμένοι στηρίζονται σε περιορισμένες συντάξεις και πόσες οικογένειες βλέπουν το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους να εξανεμίζεται σε ενοίκιο, ενέργεια και τρόφιμα;
Το 38,1% δεν είναι απλώς ένας αριθμός σε έναν ευρωπαϊκό πίνακα. Είναι μια σοβαρή ένδειξη κοινωνικής πίεσης για μια ολόκληρη Περιφέρεια και ένα μήνυμα ότι η ανάπτυξη δεν αρκεί να αποτυπώνεται σε έργα και οικονομικούς δείκτες. Πρέπει να φτάνει και στην καθημερινότητα των ανθρώπων.
