Οι υψηλές θερμοκρασίες που επικρατούν στη χώρα μας απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή, καθώς ο καύσωνας μπορεί να προκαλέσει από απλή δυσφορία και θερμική εξάντληση έως και θερμοπληξία, μια κατάσταση που χρειάζεται άμεση ιατρική αντιμετώπιση.

Ο ΣΔΑΚ Διγενής (ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΑΣΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ), με αφορμή τις ημέρες έντονης ζέστης, υπενθυμίζει τις βασικές οδηγίες προστασίας για τον πληθυσμό, ιδιαίτερα για τις ευάλωτες ομάδες, όπως παιδιά, ηλικιωμένους, άτομα με χρόνια νοσήματα αλλά και εργαζόμενους σε εξωτερικούς χώρους.

Πότε μια περίοδος θεωρείται καύσωνας

Για τις κλιματικές συνθήκες της Ελλάδας, καύσωνας θεωρείται μια περίοδος τουλάχιστον τριών ημερών, κατά την οποία:

• οι θερμοκρασίες στις πεδινές περιοχές της ηπειρωτικής χώρας ξεπερνούν τους 37°C,
• η μέση ημερήσια θερμοκρασία είναι τουλάχιστον 31°C,
• ενώ κατά τη διάρκεια της νύχτας η θερμοκρασία δεν μειώνεται αρκετά, παραμένοντας πάνω από 25-26°C.

Η διαφορά αυτή είναι σημαντική, καθώς όταν η θερμοκρασία δεν πέφτει τη νύχτα, ο ανθρώπινος οργανισμός δεν προλαβαίνει να αναλάβει δυνάμεις και να αντιμετωπίσει την καταπόνηση που προκαλεί η ζέστη.

Τα επεισόδια καύσωνα παρατηρούνται συνήθως κατά τη θερινή περίοδο, όταν δημιουργούνται συνθήκες θερμής εισβολής. Σε αυτές τις περιπτώσεις θερμές αέριες μάζες μεταφέρονται από τη Βόρεια Αφρική προς τη χώρα μας, ανεβάζοντας σημαντικά τη θερμοκρασία.

Οι περιοχές που συνήθως επηρεάζονται περισσότερο είναι η Δυτική Ελλάδα και τα ηπειρωτικά τμήματα της κεντρικής και νότιας χώρας.

Παράγοντες που επιβαρύνουν την κατάσταση

Οι επιπτώσεις της μεγάλης ζέστης μπορεί να γίνουν εντονότερες όταν συνδυάζονται και άλλοι παράγοντες, όπως:

Υψηλή υγρασία

Όταν η σχετική υγρασία παραμένει σε υψηλά επίπεδα, μειώνεται η δυνατότητα του οργανισμού να αποβάλλει θερμότητα μέσω της εφίδρωσης, με αποτέλεσμα να δυσκολεύεται περισσότερο η προσαρμογή του σώματος.

Άπνοια και χαμηλή ένταση ανέμου

Η απουσία ανέμου δυσκολεύει την απομάκρυνση της θερμότητας από την επιφάνεια του δέρματος. Μέσω του δέρματος πραγματοποιείται περίπου το 90% της συνολικής μεταφοράς θερμότητας προς το περιβάλλον.

Ατμοσφαιρική ρύπανση

Ο συνδυασμός υψηλών θερμοκρασιών και ατμοσφαιρικής ρύπανσης επιβαρύνει ιδιαίτερα τις ευαίσθητες ομάδες του πληθυσμού.

Μεγάλες πόλεις

Στα αστικά κέντρα η κατάσταση μπορεί να είναι δυσμενέστερη, καθώς τα κτίρια και η άσφαλτος αποθηκεύουν μεγάλες ποσότητες θερμότητας κατά τη διάρκεια της ημέρας και τις αποδίδουν στην ατμόσφαιρα τη νύχτα.

Έτσι, ειδικά στο κέντρο των πόλεων, η θερμοκρασία μπορεί να παραμένει υψηλή ακόμη και τις νυχτερινές ώρες, αυξάνοντας την αίσθηση της ζέστης.

Γενικές οδηγίες προστασίας από τον καύσωνα

Αποφύγετε τον ήλιο και την έντονη δραστηριότητα

• Αποφύγετε την ηλιοθεραπεία.
• Παραμείνετε σε σκιερά και δροσερά σημεία.
• Αποφεύγετε χώρους όπου υπάρχει συνωστισμός.
• Μην κάνετε βαριά σωματική εργασία, ιδιαίτερα σε χώρους με υψηλή θερμοκρασία, άπνοια και μεγάλη υγρασία.
• Αποφύγετε το πολύωρο περπάτημα ή το τρέξιμο κάτω από τον ήλιο.

Ντυθείτε κατάλληλα

• Προτιμήστε ελαφριά, άνετα και ανοιχτόχρωμα ρούχα.
• Επιλέξτε ρούχα από πορώδη υλικά ώστε να διευκολύνεται ο αερισμός του σώματος και η εξάτμιση του ιδρώτα.
• Φοράτε καπέλο ή άλλο κάλυμμα από φυσικό υλικό που επιτρέπει τον καλό αερισμό του κεφαλιού.
• Χρησιμοποιείτε μαύρα ή σκουρόχρωμα γυαλιά για προστασία των ματιών από την έντονη αντανάκλαση του ήλιου.

Διατροφή και υγρά

Κατά τις ημέρες του καύσωνα:

• Προτιμήστε ελαφρά και μικρά γεύματα.
• Δώστε έμφαση στα φρούτα και τα λαχανικά.
• Περιορίστε τα λιπαρά.
• Πίνετε άφθονα υγρά, κυρίως νερό και χυμούς φρούτων.
• Σε περίπτωση έντονης εφίδρωσης μπορεί να χρειάζεται πρόσθετη λήψη αλατιού ώστε να διατηρείται η ισορροπία των υγρών στον οργανισμό.
• Αποφύγετε τα οινοπνευματώδη ποτά.

Δροσισμός του σώματος

• Κάντε πολλά χλιαρά ντους κατά τη διάρκεια της ημέρας.
• Τοποθετήστε υγρά καλύμματα στο κεφάλι και τον λαιμό για προστασία και ανακούφιση από τη ζέστη.

Ειδικές οδηγίες για νεογνά και βρέφη

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τα μικρά παιδιά.

Συνιστάται:

• Τα νεογνά να είναι ντυμένα όσο γίνεται πιο ελαφρά.
• Τα χέρια και τα πόδια τους να παραμένουν ελεύθερα και να μην τυλίγονται υπερβολικά σε πάνες.
• Σε περιόδους ζέστης να τους προσφέρονται συχνά, εκτός από το γάλα, και άλλα υγρά όπως νερό ή χαμομήλι.
• Τα βρέφη και τα μεγαλύτερα παιδιά να καταναλώνουν περισσότερα χορταρικά και φρούτα και λιγότερα λιπαρά.
• Τα παιδιά να μην παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα στον ήλιο μετά το μπάνιο.
• Να φορούν πάντα καπέλο.

Ειδικές οδηγίες για ηλικιωμένους

Το πολύ ζεστό και υγρό περιβάλλον μπορεί να γίνει ιδιαίτερα επικίνδυνο για τους ηλικιωμένους.

Συστήνεται:

• Αν ο δροσισμός του σπιτιού είναι δύσκολος, να εξετάζεται η μετακίνησή τους σε πιο δροσερές περιοχές, όταν υπάρχει δυνατότητα.
• Αν η μετακίνηση σε παραθαλάσσια περιοχή ή σε βουνό δεν είναι εφικτή, η παραμονή σε χαμηλότερα διαμερίσματα πολυκατοικιών μπορεί να αποτελέσει λύση.
• Το σπίτι να παραμένει κλειστό κατά τις θερμές ώρες της ημέρας, αφού πρώτα έχει δροσιστεί και έχει αεριστεί κατά τη διάρκεια της νύχτας.
• Οι οικογένειες να μην αφήνουν ηλικιωμένα άτομα χωρίς φροντίδα κατά τη διάρκεια θερινών διακοπών ή πολυήμερης απουσίας.
• Σε περίπτωση απουσίας να εξασφαλίζεται καθημερινή φροντίδα από κάποιο άλλο άτομο.

Προσοχή στις μετακινήσεις

Συνιστάται η αποφυγή πολύωρων ταξιδιών με οποιοδήποτε μέσο μεταφοράς κατά τις ώρες της μεγάλης ζέστης.

Οι οδηγίες προστασίας για τον καύσωνα δίνονται από τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας και το ΕΚΑΒ, με στόχο την προστασία των πολιτών και ιδιαίτερα όσων ανήκουν στις ευάλωτες ομάδες.