Με 110 εγχώρια κρούσματα και 9 θανάτους έως τις 12 Αυγούστου, ο ιός του Δυτικού Νείλου επιστρέφει στο προσκήνιο, σε μια περίοδο κατά την οποία η δραστηριότητα των κουνουπιών παραμένει αυξημένη.
Η Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων κρούει τον κώδωνα του κινδύνου και ζητά από την Πολιτεία, τις Περιφέρειες και τους Δήμους να μην αντιμετωπίζουν την κατάσταση ως μια ακόμη καλοκαιρινή έξαρση, αλλά να προχωρήσουν άμεσα σε επανεκτίμηση και, όπου χρειάζεται, σε κλιμάκωση των παρεμβάσεων.
Το μήνυμα της Εταιρείας είναι σαφές. Η περίοδος μετάδοσης δεν έχει τελειώσει. Υπάρχει ακόμη χρόνος να περιοριστεί η διασπορά, υπό την προϋπόθεση ότι τα διαθέσιμα επιδημιολογικά και εντομολογικά δεδομένα θα μεταφραστούν γρήγορα σε δράση.
Τι είναι ο ιός του Δυτικού Νείλου
Ο ιός του Δυτικού Νείλου είναι ένας ιός που μεταδίδεται κυρίως μέσω τσιμπήματος μολυσμένων κουνουπιών.
Τα κουνούπια μολύνονται όταν τσιμπήσουν μολυσμένα πτηνά, τα οποία αποτελούν βασική δεξαμενή του ιού στη φύση. Στη συνέχεια μπορούν να μεταδώσουν τον ιό στον άνθρωπο.
Δεν πρόκειται για έναν ιό που μεταδίδεται συνήθως από άνθρωπο σε άνθρωπο με την καθημερινή επαφή. Το κουνούπι είναι ο βασικός κρίκος της αλυσίδας μετάδοσης.
Οι περισσότερες λοιμώξεις δεν προκαλούν συμπτώματα ή προκαλούν ήπια συμπτώματα. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι ο ιός είναι ακίνδυνος.
Σε ένα μικρό ποσοστό ανθρώπων μπορεί να προκαλέσει σοβαρή νευρολογική νόσο, όπως εγκεφαλίτιδα ή μηνιγγίτιδα, με ενδεχόμενο ακόμη και θανάτου.
Ποιοι πρέπει να προσέχουν περισσότερο
Ο κίνδυνος σοβαρής νόσησης είναι μεγαλύτερος κυρίως στους ηλικιωμένους, ενώ αυξημένη προσοχή χρειάζεται και σε ανθρώπους με ορισμένες καταστάσεις που επηρεάζουν το ανοσοποιητικό τους σύστημα ή αυξάνουν τον κίνδυνο σοβαρής νόσου.
Τα συμπτώματα που πρέπει να κινητοποιήσουν την προσοχή, ιδιαίτερα σε περίοδο κυκλοφορίας του ιού, περιλαμβάνουν πυρετό και πονοκέφαλο, ενώ σε σοβαρότερες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν σύγχυση, διαταραχή του επιπέδου συνείδησης, αταξία, μυϊκή αδυναμία, τρόμος ή άλλα νευρολογικά συμπτώματα.
Η έγκαιρη ιατρική αξιολόγηση είναι ιδιαίτερα σημαντική όταν εμφανίζονται τέτοια συμπτώματα.
110 κρούσματα και 9 θάνατοι μέχρι τις 12 Αυγούστου
Τα στοιχεία που επικαλείται η Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων καταγράφουν 110 εγχώρια κρούσματα και 9 θανάτους έως τις 12 Αυγούστου.
Και εδώ βρίσκεται το κρίσιμο σημείο: η επιδημιολογική εικόνα καταγράφεται ενώ η περίοδος αυξημένης δραστηριότητας των κουνουπιών βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.
Με άλλα λόγια, η φετινή εικόνα δεν μπορεί να θεωρηθεί τελική.
Αυτό ακριβώς επισημαίνει η Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων, ζητώντας να αξιοποιηθεί το χρονικό περιθώριο που υπάρχει για τον περιορισμό της περαιτέρω μετάδοσης.
«Δεν αρκούν μόνο οι ψεκασμοί»
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της παρέμβασης της Εταιρείας είναι ότι η αντιμετώπιση του ιού δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στους ψεκασμούς.
Χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο σχέδιο καταπολέμησης των κουνουπιών, το οποίο περιλαμβάνει:
- προνυμφοκτονία στις εστίες αναπαραγωγής,
- στοχευμένη ακμαιοκτονία όπου πραγματικά απαιτείται,
- περιβαλλοντική διαχείριση,
- εντομολογική επιτήρηση,
- έλεγχο της πυκνότητας των κουνουπιών,
- εργαστηριακό έλεγχο για την παρουσία του ιού,
- και συνεχή αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων.
Τι ζητά η Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων
Η ΕΕΛ ζητά μεταξύ άλλων άμεση εντατικοποίηση των δράσεων στις περιοχές όπου έχουν ήδη καταγραφεί ανθρώπινα κρούσματα, αλλά και στις γειτονικές περιοχές όπου υπάρχουν ενδείξεις έντονης κυκλοφορίας του ιού.
Ζητά επίσης συστηματικότερη αντιμετώπιση των εστιών αναπαραγωγής των κουνουπιών, όπως φρεάτια, ρέματα, αρδευτικά κανάλια, στάσιμα νερά, εγκαταλειμμένες πισίνες και άλλες εστίες σε αγροτικές και περιαστικές περιοχές.
Παράλληλα, θέτει στο τραπέζι ένα ζήτημα διαφάνειας: να δημοσιοποιούνται τα στοιχεία για τις εφαρμογές καταπολέμησης, τις περιοχές που καλύφθηκαν, τις παγίδες και τα δείγματα κουνουπιών που εξετάστηκαν, καθώς και τα θετικά δείγματα για τον ιό.
Από το κρούσμα στην παρέμβαση… πόσος χρόνος περνά;
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στον χρόνο αντίδρασης.
Η Εταιρεία προτείνει να καταγράφεται για κάθε περιοχή:
αναγγελία κρούσματος → εντομολογική διερεύνηση → πρώτη στοχευμένη παρέμβαση.
Γιατί; Επειδή ένα ανθρώπινο κρούσμα δεν είναι απλώς ένας αριθμός σε έναν εβδομαδιαίο πίνακα. Είναι ένδειξη ότι ο ιός έχει ήδη φτάσει στον άνθρωπο στην περιοχή.
Η ταχύτητα με την οποία ακολουθεί η επιχειρησιακή αντίδραση αποτελεί, επομένως, κρίσιμο δείκτη για το πόσο αποτελεσματικά λειτουργεί το σύστημα.
Δήμοι και πολίτες έχουν επίσης ρόλο
Η μάχη δεν δίνεται μόνο με εντομοκτόνα.
Οι Δήμοι καλούνται να περιορίσουν τις εστίες όπου μπορούν να αναπαραχθούν κουνούπια: να καθαρίζουν φρεάτια και ρέματα, να απομακρύνουν στάσιμα νερά, να αντιμετωπίζουν εγκαταλειμμένα οικόπεδα και πισίνες και να περιορίζουν γενικότερα τις μικρές εστίες νερού που μπορούν να λειτουργήσουν ως σημεία αναπαραγωγής.
Από την άλλη πλευρά, οι πολίτες μπορούν να μειώσουν σημαντικά την έκθεσή τους στα τσιμπήματα με εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά, κατάλληλη ένδυση, σίτες, κλιματισμό και απομάκρυνση στάσιμων νερών από αυλές και μπαλκόνια.
Το μήνυμα είναι πλέον ξεκάθαρο
Η Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων αναγνωρίζει ότι ήδη εφαρμόζονται προγράμματα επιτήρησης και καταπολέμησης από το υπουργείο Υγείας, τον ΕΟΔΥ, τις Περιφέρειες και τους Δήμους αλλά ζητά ταχύτητα, συντονισμό, στοχευμένες παρεμβάσεις και κλιμάκωση όπου τα δεδομένα το απαιτούν.
Και το πιο κρίσιμο ίσως σημείο είναι ότι δεν έχει τελειώσει ακόμη η περίοδος μετάδοσης.
Άρα, το ερώτημα δεν είναι μόνο πόσα κρούσματα έχουν ήδη καταγραφεί.
Το πραγματικό ερώτημα είναι πόσα ακόμη μπορούν να προληφθούν τις επόμενες εβδομάδες, εάν η αντίδραση είναι έγκαιρη και αποτελεσματική.
Η πρόληψη του ιού του Δυτικού Νείλου δεν είναι υπόθεση ενός μόνο φορέα. Είναι υπόθεση Πολιτείας, Περιφερειών, Δήμων, επαγγελματιών υγείας και πολιτών.
Και, όπως προειδοποιεί η Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων, δεν είναι ώρα να περιμένουμε την περαιτέρω αύξηση των κρουσμάτων για να αυξήσουμε την ένταση των παρεμβάσεων.
