Μια ανακάλυψη που κόβει την ανάσα φέρνει στο προσκήνιο ο Κορινθιακός Κόλπος!

Ένα υπόγειο σύστημα αρχαίου γλυκού νερού, ηλικίας περίπου 800.000 ετών εντοπίστηκε κάτω από τον θαλάσσιο πυθμένα, σε βάθη που φτάνουν έως και 700 μέτρα!

Η αποκάλυψη προέρχεται από διεθνή ερευνητική ομάδα και δημοσιεύθηκε στο κορυφαίο επιστημονικό περιοδικό Hydrogeology Journal, με τίτλο “Geological and sea level controls on offshore freshened groundwater in a rift basin: Gulf of Corinth, Greece”. Η έρευνα, με επικεφαλής τους S. Horozal, Aaron Micallef, Michele De Biase και Francesco Chidichimo, χαρτογραφεί ένα εκτεταμένο υποθαλάσσιο σύστημα γλυκού νερού, αποκαλύπτοντας μια «αθέατη» πλευρά του ελληνικού υπεδάφους.

Τι βρήκαν οι επιστήμονες

Σύμφωνα με τη μελέτη, σε βάθη που κυμαίνονται από 20 έως 700 μέτρα κάτω από τον πυθμένα (mbsf), εντοπίστηκαν στρώματα ιζημάτων με νερό χαμηλής αλατότητας, δηλαδή σχεδόν γλυκό νερό.

Στην κεντρική λεκάνη του Κορινθιακού, τα φρέατα εντοπίζονται μεταξύ 200–700 m ενώ στην ανατολική περιοχή, κοντά στις Αλκυονίδες, η παρουσία τέτοιων στρωμάτων καταγράφεται μεταξύ 15 και 150 m.

Το εντυπωσιακό είναι ότι οι ερευνητές εκτιμούν πως το σύνολο των ιζημάτων μπορεί να φιλοξενεί έως και 250 χιλιάδες εκατομμύρια κυβικά μέτρα (250 km³) νερού χαμηλής αλατότητας. Αυτό σημαίνει ότι μιλάμε για ένα τεράστιο «υδάτινο αποθετήριο» κάτω από τη θάλασσα.

 Πώς σχηματίστηκε

Η ύπαρξη αυτού του νερού δεν είναι τυχαία. Η μελέτη δείχνει ότι το σύστημα σχηματίστηκε σε περιόδους παγετώνων, όταν η στάθμη της θάλασσας βρισκόταν πολύ χαμηλότερα.

Κατά τις φάσεις αυτές, νερό από τη βροχή και τα ποτάμια του τότε χερσαίου τοπίου διείσδυσε στα πορώδη ιζήματα του κόλπου. Όταν αργότερα η στάθμη της θάλασσας ανέβηκε, το νερό αυτό «παγιδεύτηκε» κάτω από τον πυθμένα, ένα φυσικό απολίθωμα της γεωλογικής ιστορίας της Μεσογείου.

Η ομάδα υποστηρίζει πως η μετεωρική επαναφόρτιση και οι τεκτονικές μεταβολές του Κορινθιακού (μια περιοχή γεμάτη ενεργά ρήγματα) έπαιξαν κρίσιμο ρόλο στη διαμόρφωση και διατήρηση του υδροφόρου αυτού συστήματος.

Τα επιστημονικά δεδομένα

Η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε:

  • Σεισμικά δεδομένα και υποθαλάσσιες γεωφυσικές μετρήσεις,

  • Δειγματοληψίες ιζημάτων από τον πυθμένα,

  • Και μοντέλα υδρογεωλογικής ροής δύο διαστάσεων (2D modeling).

Οι αναλύσεις αποκάλυψαν ότι οι διακυμάνσεις στην αλατότητα δεν συνδέονται πάντα με την πορώτητα των ιζημάτων. Αυτό δείχνει ότι το νερό κυκλοφορεί κατακόρυφα μέσω διαδοχικών στρωμάτων, τα οποία σχηματίστηκαν σε διαδοχικούς παγετώδεις και μεσοπαγετώδεις κύκλους κατά τη διάρκεια των τελευταίων 800.000 ετών.

Γιατί είναι σημαντικό

Η ανακάλυψη αυτή έχει τεράστια σημασία όχι μόνο γεωλογικά, αλλά και περιβαλλοντικά. Σε μια εποχή όπου η κλιματική αλλαγή και η έλλειψη γλυκού νερού αποτελούν παγκόσμια απειλή, η ύπαρξη τέτοιων υποθαλάσσιων αποθεμάτων αποδεικνύει ότι η φύση διατηρεί πολύπλοκα συστήματα αποθήκευσης νερού πέρα από ό,τι βλέπουμε στην επιφάνεια.

Οι επιστήμονες, πάντως, είναι σαφείς:

Δεν πρόκειται για νέα πηγή πόσιμου νερού καθώς η αξιοποίησή του θα απαιτούσε πολύπλοκες τεχνικές, αυστηρούς περιβαλλοντικούς ελέγχους και βαθιά κατανόηση της γεωλογικής ισορροπίας του κόλπου.

Η μελέτη δεν υποστηρίζει την άντληση ή εκμετάλλευση, αλλά υπογραμμίζει τη σημασία κατανόησης αυτών των συστημάτων για τη διαχείριση υπόγειων υδάτων και τη γεωλογική σταθερότητα της περιοχής.

Ερευνητικό αποτύπωμα

Η δημοσίευση, που διατίθεται από την Springer Nature (Hydrogeology Journal, 2025), ανοίγει τον δρόμο για νέες έρευνες γύρω από:

  • Τη σχέση των τεκτονικών ρηγμάτων με την κυκλοφορία υπόγειων υδάτων,

  • Την επίδραση των θαλάσσιων επιπέδων στη διατήρηση γλυκού νερού,

  • Και την εφαρμογή μοντέλων σε άλλες μεσογειακές λεκάνες.

Ο Κορινθιακός, με το μοναδικό του γεωλογικό προφίλ και τη μεγάλη σεισμικότητα, αναδεικνύεται σε φυσικό εργαστήριο της Γης για τη μελέτη πώς η ιστορία του πλανήτη αποτυπώνεται ακόμη και… κάτω από τα κύματα.

Φωτό: korinthiakos.info