Ένας σπινθήρας από βραχυκύκλωμα σε καλώδια ήταν αρκετός για να ξεκινήσει φωτιά εχθές το πρωί, στον Άγιο Γεώργιο Ζεμενού Ξυλοκάστρου, σε φωτοβολταϊκό πάρκο.
Η φωτιά εκδηλώθηκε περίπου στις 09:00 και σύμφωνα με την Πυροσβεστική, οι σπινθήρες που προκλήθηκαν από το βραχυκύκλωμα προκάλεσαν την ανάφλεξη ξερών χόρτων στον υπαίθριο χώρο της εγκατάστασης. Η πυρκαγιά κατασβέστηκε περίπου σε μισή ώρα και ευτυχώς έκαψε μικρή έκταση, χάρη στην άμεση κινητοποίηση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας αλλά και των εθελοντών του Συλλόγου Προστασίας του Δάσους «Κυλλήνιος Άδωνις», που επιχείρησαν με δύο οχήματα.
Η υπόθεση, όμως, είχε και συνέχεια…
Οι αρμόδιες ανακριτικές υπηρεσίες του Πυροσβεστικού Σώματος προχώρησαν στη σύλληψη του 58χρονου ιδιοκτήτη του φωτοβολταϊκού πάρκου, ο οποίος κατηγορείται για εμπρησμό από αμέλεια, στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας.
Το περιστατικό μπορεί να έληξε γρήγορα, όμως φέρνει ξανά στην επιφάνεια ένα ερώτημα που αφορά πλέον άμεσα την Κορινθία. Πόσο εύκολα μπορεί ένα ηλεκτρικό πρόβλημα σε ένα φωτοβολταϊκό πάρκο να μετατραπεί σε πυρκαγιά και, κυρίως, τι συμβαίνει όταν δίπλα υπάρχουν ξερά χόρτα και δασική βλάστηση;
Δεν σημαίνει ότι τα φωτοβολταϊκά «πιάνουν φωτιά»
Εδώ χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση.
Το γεγονός ότι ένα φωτοβολταϊκό πάρκο μπορεί να εμπλακεί σε πυρκαγιά δεν σημαίνει ότι τα φωτοβολταϊκά είναι από τη φύση τους εύφλεκτα.
Οι πυρκαγιές που σχετίζονται με φωτοβολταϊκά θεωρούνται γενικά σπάνιες, ιδιαίτερα όταν τα συστήματα είναι σωστά σχεδιασμένα, εγκατεστημένα και συντηρημένα. Ωστόσο, όπως συμβαίνει με κάθε ηλεκτρική εγκατάσταση, μια βλάβη μπορεί να δημιουργήσει επικίνδυνες συνθήκες.
Πού μπορεί να δημιουργηθεί το πρόβλημα
Ένα φωτοβολταϊκό πάρκο δεν αποτελείται μόνο από τα πάνελ που βλέπουμε.
Υπάρχει ένα ολόκληρο ηλεκτρικό σύστημα από καλώδια, συνδέσμους, κιβώτια διασύνδεσης, αντιστροφείς και προστατευτικές διατάξεις.
Προβλήματα στην εγκατάσταση ή στον εξοπλισμό μπορούν, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να οδηγήσουν σε υπερθέρμανση ή ηλεκτρικό τόξο. Το αμερικανικό Υπουργείο Ενέργειας αναφέρει ως πιθανούς παράγοντες σχεδιαστικές αστοχίες, ελαττωματικά εξαρτήματα και προβλήματα εγκατάστασης, τα οποία μπορούν να προκαλέσουν ηλεκτρικά τόξα ή «hot spots» και να αναφλέξουν γειτονικά εύφλεκτα υλικά.
Μεταξύ των προβλημάτων που μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο περιλαμβάνονται:
- φθαρμένα ή κατεστραμμένα καλώδια,
- προβληματικές ηλεκτρικές συνδέσεις,
- ελαττωματικοί σύνδεσμοι,
- υπερθέρμανση εξαρτημάτων,
- κακή εγκατάσταση,
- ηλεκτρικά τόξα,
- βλάβες ή ελαττώματα στα πάνελ.
Ένας σπινθήρας, λίγα ξερά χόρτα και η φωτιά ξεκινά
Στον Άγιο Γεώργιο Ζεμενού η αλυσίδα ήταν συγκεκριμένη:
βραχυκύκλωμα → σπινθήρες → ξερά χόρτα → φωτιά
Ευτυχώς, αυτή τη φορά η φωτιά αντιμετωπίστηκε γρήγορα.
Αλλά το ίδιο σενάριο σε διαφορετικές καιρικές συνθήκες, με περισσότερο άνεμο ή με μεγαλύτερη ποσότητα ξερής καύσιμης ύλης γύρω από την εγκατάσταση, θα μπορούσε να έχει πολύ διαφορετική εξέλιξη.
Και η Κορινθία έχει ήδη ένα πρόσφατο παράδειγμα που δείχνει πόσο γρήγορα μπορεί να μεγαλώσει ένα τέτοιο πρόβλημα.
Το Στεφάνι και τα 550 στρέμματα
Μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα, η μεγάλη πυρκαγιά στο Στεφάνι Κορινθίας είχε προκαλέσει τεράστια καταστροφή, με περίπου 550 στρέμματα δάσους και αγροτικής γης να γίνονται στάχτη.
Σύμφωνα με το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, η φωτιά στη θέση «Λάκκα» συνδέθηκε με βραχυκύκλωμα στις εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκού πάρκου.
Η σύγκριση δεν σημαίνει ότι κάθε φωτιά σε φωτοβολταϊκό πάρκο θα εξελιχθεί σε μεγάλη πυρκαγιά. Το σημείο όπου βρίσκεται μια εγκατάσταση και η κατάσταση της βλάστησης γύρω της μπορούν να κάνουν τεράστια διαφορά.
Ένα ηλεκτρικό πρόβλημα μπορεί να ξεκινήσει σε λίγα τετραγωνικά μέτρα. Αν όμως η φωτιά περάσει στα ξερά χόρτα και στη συνέχεια στη δασική ή αγροτική βλάστηση, η κατάσταση μπορεί να αλλάξει μέσα σε λίγα λεπτά.
Και υπάρχει ακόμη ένας κίνδυνος για τους πυροσβέστες
Υπάρχει μια πλευρά των φωτοβολταϊκών πυρκαγιών που συχνά δεν γνωρίζει το κοινό.
Τα φωτοβολταϊκά παράγουν ηλεκτρικό ρεύμα όταν δέχονται φως.
Αυτό σημαίνει ότι κατά τη διάρκεια μιας πυρκαγιάς μπορεί να υπάρχουν ενεργά ηλεκτρικά τμήματα στην εγκατάσταση. Για τους πυροσβέστες αυτό δημιουργεί πρόσθετο κίνδυνο ηλεκτροπληξίας, ιδιαίτερα όταν έχουν καταστραφεί καλώδια ή άλλα εξαρτήματα.
Παράλληλα, η φωτιά μπορεί να προκαλέσει ζημιές στα πάνελ, στα καλώδια και στον ηλεκτρολογικό εξοπλισμό, δημιουργώντας επιπλέον κινδύνους κατά την επιχείρηση.
Γι’ αυτό μια πυρκαγιά σε φωτοβολταϊκό πάρκο δεν είναι απλώς μια φωτιά σε ξερά χόρτα.
Οι πυροσβεστικές δυνάμεις πρέπει να αντιμετωπίσουν και έναν ηλεκτρικό κίνδυνο.
Το κρίσιμο σημείο είναι η πρόληψη
Το περιστατικό στον Άγιο Γεώργιο Ζεμενού είχε ευτυχώς περιορισμένη έκταση.
Η άμεση επέμβαση της Πυροσβεστικής, αλλά και του Συλλόγου Προστασίας του Δάσους «Κυλλήνιος Άδωνις», με δύο οχήματα, συνέβαλε ώστε η φωτιά να περιοριστεί και να μην υπάρξουν μεγαλύτερες ζημιές.
Όμως η ουσία βρίσκεται αλλού.
Δεν αρκεί να σβήνει γρήγορα η φωτιά. Πρέπει να μειώνεται και η πιθανότητα να ξεκινήσει.
Αυτό σημαίνει ότι η σωστή εγκατάσταση, τακτικούς ηλεκτρολογικούς ελέγχους, συντήρηση, άμεση αποκατάσταση βλαβών και καθαρισμό της βλάστησης γύρω από τις εγκαταστάσεις.
Το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ, σε οδηγίες για την πυροπροστασία φωτοβολταϊκών, συστήνει μεταξύ άλλων διαχείριση της βλάστησης γύρω από τις εγκαταστάσεις, αξιολόγηση των πιθανών πηγών ανάφλεξης και σχεδιασμό αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης σε συνεργασία με τις πυροσβεστικές αρχές.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ
