Η προειδοποίηση του γενικού γραμματέα Προστασίας Κρίσιμων Οντοτήτων, Σπύρου Παπαγεωργίου, για τη νέα εποχή των χάκερ. Η τεχνητή νοημοσύνη κάνει τις επιθέσεις πιο γρήγορες, ενώ στην Ευρώπη έχουν ήδη καταγραφεί χτυπήματα σε συστήματα ψύξης καταστημάτων.
Μέχρι σήμερα, όταν ακούμε για κυβερνοεπίθεση, το μυαλό μας πηγαίνει συνήθως σε κλεμμένους κωδικούς, χακαρισμένους λογαριασμούς και χρήματα που κάνουν φτερά από τραπεζικούς λογαριασμούς. Όμως πλέον ο κίνδυνος μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερος καθώς ένας χάκερ μπορεί να παρέμβει σε συστήματα που ελέγχουν τα ψυγεία ενός σούπερ μάρκετ, ενώ μια επίθεση σε κρίσιμες υποδομές μπορεί να επηρεάσει την ηλεκτροδότηση, την ύδρευση, τις μεταφορές ή τη λειτουργία ενός νοσοκομείου.
Τον κώδωνα του κινδύνου κρούει ο γενικός γραμματέας Προστασίας Κρίσιμων Οντοτήτων, Σπύρος Παπαγεωργίου, ο οποίος μίλησε στην εκπομπή «10 με τόνο» του ΕΡΤnews. Όπως εξήγησε, η τεχνητή νοημοσύνη δίνει πλέον στους επιτιθέμενους τη δυνατότητα να εντοπίζουν πιο γρήγορα τα αδύναμα σημεία των ψηφιακών συστημάτων και να οργανώνουν επιθέσεις με μεγαλύτερη ταχύτητα.
«Ό,τι είναι ευάλωτο αυτή τη στιγμή θα χτυπηθεί γρήγορα», ήταν η χαρακτηριστική προειδοποίησή του.
Μπορούν να πειράξουν ακόμη και τα ψυγεία των σούπερ μάρκετ
Ένα από τα πιο ανησυχητικά παραδείγματα αφορά τα συστήματα ψύξης των σούπερ μάρκετ. Δεν πρόκειται για θεωρητικό σενάριο.
Στις αρχές Νοεμβρίου καταγράφηκαν κυβερνοεπιθέσεις σε καταστήματα ευρωπαϊκών αλυσίδων, με αποτέλεσμα να επηρεαστούν ψυγεία και καταψύκτες. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι θερμοκρασίες ανέβηκαν τόσο πολύ, ώστε τρόφιμα αναγκάστηκαν να πεταχτούν.
Το πρακτορείο Reuters μετέδωσε περιστατικά σε Βέλγιο, Λουξεμβούργο, Σουηδία και Ιρλανδία, ενώ ανάλογη επίθεση είχε προηγηθεί στη Γαλλία τον Οκτώβριο.
Πώς μπορεί να συμβεί κάτι τέτοιο; Πολλά σύγχρονα συστήματα ψύξης ελέγχονται από απόσταση μέσω διαδικτύου. Οι τεχνικοί μπορούν να παρακολουθούν και να ρυθμίζουν τη λειτουργία τους χωρίς να βρίσκονται μέσα στο κατάστημα. Αν κάποιος αποκτήσει παράνομα πρόσβαση σε αυτά τα συστήματα, μπορεί να παρέμβει στις ρυθμίσεις και να προκαλέσει σοβαρή ζημιά.
Στην Ελλάδα, η «Καθημερινή» αποκάλυψε ότι στις 2 Νοεμβρίου σημειώθηκε αντίστοιχο περιστατικό σε κρεοπωλείο στην Κηφισιά, όπου υπήρξε παρέμβαση στις ρυθμίσεις ψυκτικού εξοπλισμού. Το δημοσίευμα ανέφερε επίσης ότι είχαν εντοπιστεί εκατοντάδες εκτεθειμένοι ελεγκτές ψύξης στη χώρα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι έχει επιβεβαιωθεί γενικευμένη επίθεση σε ελληνικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ.
Ερωτηθείς για τον κίνδυνο στην Ελλάδα, ο κ. Παπαγεωργίου επιβεβαίωσε ότι υπάρχει ανησυχία, τονίζοντας πως κανένα ψηφιακό σύστημα δεν μπορεί να θεωρείται απόλυτα ασφαλές.
Δεν χρειάζεται να κλέψουν χρήματα για να προκαλέσουν ζημιά
Οι κυβερνοεπιθέσεις δεν έχουν όλες τον ίδιο στόχο. Όπως εξήγησε ο γενικός γραμματέας, υπάρχουν εγκληματίες που επιδιώκουν οικονομικό όφελος, αλλά και κρατικά υποστηριζόμενοι επιτιθέμενοι, οι οποίοι μπορεί να έχουν πολύ διαφορετικούς σκοπούς.
Στη δεύτερη περίπτωση, οι δράστες δεν είναι απαραίτητο να προκαλέσουν αμέσως ζημιά. Μπορεί να καταφέρουν να εισχωρήσουν σε ένα σύστημα, να παραμείνουν εκεί χωρίς να γίνουν αντιληπτοί και να περιμένουν την κατάλληλη στιγμή για να ενεργοποιηθούν.
Γι’ αυτό και η προστασία δεν αφορά μόνο το να εμποδιστεί μια επίθεση. Χρειάζεται συνεχής έλεγχος για τον εντοπισμό ύποπτης δραστηριότητας, ακόμη και όταν δεν έχει εμφανιστεί κάποιο πρόβλημα.
«Συνήθως η κυβερνοεπίθεση προηγείται του πολέμου»
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε και η αναφορά του στη σύνδεση των κυβερνοεπιθέσεων με τις πολεμικές συγκρούσεις.
«Συνήθως η κυβερνοεπίθεση προηγείται του πολέμου», ανέφερε, εξηγώντας ότι οι ψηφιακές επιθέσεις μπορούν να αποτελέσουν μέρος της προετοιμασίας μιας σύγκρουσης αφού ακόμη και τα σύγχρονα οπλικά συστήματα, οι επικοινωνίες και οι στρατιωτικές υποδομές βασίζονται σε λογισμικό και ψηφιακά δίκτυα. Μια επιτυχημένη επίθεση μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα σε κρίσιμες λειτουργίες πριν ακόμη ξεκινήσει μια στρατιωτική επιχείρηση.
Από το ρεύμα και το νερό μέχρι το σούπερ μάρκετ ενός νησιού
Η Γενική Γραμματεία Προστασίας Κρίσιμων Οντοτήτων έχει ως αποστολή να προστατεύει υπηρεσίες χωρίς τις οποίες η καθημερινότητα των πολιτών μπορεί να διαταραχθεί σοβαρά.
Στους 12 τομείς κρίσιμων υπηρεσιών περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η ενέργεια, η ύδρευση, οι μεταφορές, η υγεία και η τροφοδοσία με τρόφιμα.
Μάλιστα, όπως εξήγησε ο κ. Παπαγεωργίου, η κρισιμότητα μιας υποδομής δεν εξαρτάται μόνο από το μέγεθός της. Ένα σούπερ μάρκετ σε ένα νησί μπορεί να θεωρηθεί κρίσιμη οντότητα, εάν αποτελεί βασικό σημείο τροφοδοσίας για τον τοπικό πληθυσμό.
Με άλλα λόγια, μια επίθεση δεν χρειάζεται να χτυπήσει μια μεγάλη εθνική υποδομή για να δημιουργήσει σοβαρό πρόβλημα. Αρκεί να επηρεάσει μια υπηρεσία από την οποία εξαρτάται μια ολόκληρη περιοχή.
Το ζητούμενο είναι να μπορεί μια χώρα να αντέξει την επίθεση
Ο γενικός γραμματέας ξεκαθάρισε ότι η απόλυτη αποτροπή κάθε κυβερνοεπίθεσης δεν είναι πάντα εφικτή. Γι’ αυτό, πέρα από τα μέτρα πρόληψης, ιδιαίτερη σημασία έχει η ανθεκτικότητα: η δυνατότητα ενός οργανισμού να συνεχίσει να λειτουργεί ακόμη και αν δεχθεί επίθεση.
Αυτό σημαίνει σχέδια έκτακτης ανάγκης, ασφαλή συστήματα, περιορισμένη πρόσβαση στους χρήστες, συνεχείς ελέγχους και γρήγορη αποκατάσταση των προβλημάτων.
«Αν αντέξει ο οργανισμός, αντέχει και η χώρα», υπογράμμισε.
Οι κυβερνοεπιθέσεις δεν αποτελούν πλέον μόνο ένα πρόβλημα της τεχνολογίας. Μπορούν να αγγίξουν το ρεύμα, το νερό, τα τρόφιμα και τις υπηρεσίες που θεωρούμε δεδομένες. Και όσο περισσότερα συστήματα συνδέονται στο διαδίκτυο, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτά η προστασία τους.
ΦΩΤΟ: taylortailored.co.uk




