Ξεκίνησε η 14η συνεχόμενη ανασκαφική περίοδος – Τι έχει ήδη αποκαλυφθεί και γιατί κάθε νέα τομή μπορεί να αλλάξει όσα γνωρίζουμε για την αρχαία πόλη
Η γη της Τενέας ανοίγει ξανά…
Η αρχαιολογική σκαπάνη επέστρεψε στο Χιλιομόδι Κορινθίας, εκεί όπου εδώ και χρόνια γράφεται ένα διαφορετικό κεφάλαιο της αρχαιολογικής έρευνας. Ένα κεφάλαιο που δεν βασίζεται μόνο σε όσα γνωρίζουμε από τις αρχαίες πηγές, αλλά σε όσα εξακολουθούν να βρίσκονται θαμμένα κάτω από το έδαφος.
Η Συστηματική Αρχαιολογική Έρευνα της Αρχαίας Τενέας, υπό τη διεύθυνση της δρ. Έλενας Κόρκα, πραγματοποιείται φέτος για 14η συνεχόμενη χρονιά, με την ανασκαφική περίοδο να έχει προγραμματιστεί από 1 Σεπτεμβρίου έως 9 Οκτωβρίου 2026.
Και το ερώτημα που συνοδεύει κάθε νέα περίοδο είναι τι βρίσκεται ακόμη κάτω από τη γη της Τενέας;
Μια πόλη που αποκαλύπτεται κομμάτι-κομμάτι
Η Τενέα δεν αποκαλύπτεται μέσα από ένα και μόνο εντυπωσιακό εύρημα. Αποκαλύπτεται σταδιακά, μέσα από δρόμους, κτίρια, τάφους, εργαστήρια, νομίσματα, αντικείμενα καθημερινής χρήσης και στοιχεία που επιτρέπουν στους αρχαιολόγους να ανασυνθέσουν την εικόνα μιας ολόκληρης κοινωνίας.
Οι ανασκαφές έχουν ήδη φέρει στο φως σημαντικά τμήματα της αρχαίας πόλης, αποκαλύπτοντας δραστηριότητες που συνδέονται με την οικονομία, το εμπόριο, την παραγωγή, την καθημερινή ζωή αλλά και τις ταφικές και λατρευτικές πρακτικές των κατοίκων της.
Μεταξύ των εντυπωσιακών ευρημάτων προηγούμενων ετών συγκαταλέγονται περίπου 2.100 νομίσματα και σταθμία, μεγάλη δεξαμενή περίπου 130 τετραγωνικών μέτρων, εργαστηριακές εγκαταστάσεις, καταστήματα και ταφικά μνημεία.
Κάθε εύρημα προσθέτει ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ. Και το παζλ αυτό είναι πολύ μεγαλύτερο από μια απλή αρχαιολογική θέση.
Ένα από τα στοιχεία που κάνουν την Τενέα ιδιαίτερα σημαντική είναι η μακρά διάρκεια ζωής και χρήσης του χώρου.
Τα αρχαιολογικά δεδομένα δείχνουν δραστηριότητα που εκτείνεται σε διαφορετικές ιστορικές περιόδους, από τους αρχαϊκούς χρόνους έως τη ρωμαϊκή εποχή.
Στα ευρήματα περιλαμβάνονται δημόσια και ιδιωτικά κτίρια, εμπορικοί χώροι, εργαστήρια, λουτρικές εγκαταστάσεις, δρόμοι, δεξαμενές και ταφικά μνημεία.
Η εικόνα που σχηματίζεται είναι εκείνη μιας οργανωμένης πόλης με οικονομική δραστηριότητα και σύνθετη κοινωνική ζωή.
Ο τάφος που έφερε νέα στοιχεία
Ιδιαίτερη θέση στην έρευνα έχει το μνημειώδες ταφικό κτίσμα ελληνιστικών χρόνων που αποκαλύφθηκε στην Κορινθία κατά την ανασκαφική περίοδο του 2024.
Το μνημείο παρουσιάζει χαρακτηριστικά που παραπέμπουν σε μακεδονικού τύπου τάφους, ενώ τα ευρήματα από το εσωτερικό και το εξωτερικό του συνδέονται με τη μακραίωνη χρήση του και με λατρευτικές πρακτικές που σχετίζονται πιθανότατα με την ίαση.
Ανάμεσα στα ευρήματα ξεχωρίζουν ένα χρυσό δαχτυλίδι με σφραγιδόλιθο που απεικονίζει τον Απόλλωνα με θεραπευτικό όφι, χρυσές δανάκες, νομίσματα, αναθηματικά αντικείμενα, χρυσά φύλλα στεφανιού και άλλα αντικείμενα.
Δεν πρόκειται απλώς για πολύτιμα αντικείμενα. Για τους αρχαιολόγους, κάθε ένα από αυτά αποτελεί στοιχείο για την κατανόηση της κοινωνίας που έζησε στην Τενέα.
Και το 2025 η Τενέα αποκάλυψε ακόμη ένα κομμάτι του παρελθόντος
Τα αποτελέσματα της ανασκαφής του 2025, τα οποία παρουσιάστηκαν τον Ιανουάριο του 2026, έφεραν στο φως εκτεταμένο συγκρότημα με χρήση από τους αρχαϊκούς έως τους ρωμαϊκούς χρόνους.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα ορθογώνιο υπόγειο κτίριο, γύρω από το οποίο αναπτύσσεται λιθόστρωτο πλάτωμα, αρχαία οδός και άλλοι λειτουργικοί χώροι.
Και αυτό είναι ίσως το πιο συναρπαστικό στοιχείο μιας ανασκαφής. Ένα εύρημα δεν τελειώνει την ιστορία. Συχνά ανοίγει μια καινούργια.
Τι μπορεί να φέρει η φετινή σκαπάνη;
Εδώ αρχίζει το μυστήριο. Μέχρι σήμερα δεν έχει δημοσιοποιηθεί κάποια επίσημη ανακοίνωση που να αποκαλύπτει ποια θα είναι τα νέα σημαντικά ευρήματα της φετινής περιόδου. Και αυτό είναι απολύτως φυσικό. Η αρχαιολογική έρευνα δεν λειτουργεί με προδιαγεγραμμένο αποτέλεσμα. Η απάντηση βρίσκεται κάτω από το έδαφος και αποκαλύπτεται βήμα-βήμα.
Η φετινή ανασκαφή, επομένως, δεν επιστρέφει απλώς σε έναν γνωστό χώρο. Επιστρέφει σε μια πόλη που ακόμη δεν έχει πει όλη την ιστορία της.
Και κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει εκ των προτέρων αν η επόμενη τομή θα αποκαλύψει έναν ακόμη δρόμο, ένα κτίριο, έναν τάφο, ένα αντικείμενο καθημερινής ζωής ή κάτι που θα προσθέσει ένα εντελώς νέο κεφάλαιο στην ιστορία της Τενέας.
Η ανασκαφή ανοίγει και τις πόρτες της στο κοινό
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η δυνατότητα συμμετοχής στην ανασκαφική διαδικασία.
Το Πανεπιστήμιο Κρήτης έχει δημοσιεύσει πρόσκληση συμμετοχής στη φετινή συστηματική αρχαιολογική έρευνα, η οποία απευθύνεται σε ενδιαφερόμενους που επιθυμούν να ζήσουν από κοντά την εμπειρία της αρχαιολογικής έρευνας. Οι συμμετέχοντες λαμβάνουν και σχετική βεβαίωση μετά την ολοκλήρωση της ανασκαφής.
Για την Κορινθία, η Τενέα δεν αποτελεί μόνο έναν αρχαιολογικό χώρο. Είναι ένας ζωντανός τόπος έρευνας, όπου η ιστορία δεν παρουσιάζεται έτοιμη σε μια προθήκη μουσείου.
Γεννιέται μπροστά στα μάτια των ανθρώπων που σκάβουν. Κάθε χτύπημα της αρχαιολογικής σκαπάνης μπορεί να αποκαλύψει κάτι που παρέμενε κρυμμένο για αιώνες. Και τώρα, η Τενέα ανοίγει ξανά τη γη της.
Η νέα ανασκαφική περίοδος ξεκίνησε. Το επόμενο κεφάλαιο της ιστορίας της Τενέας μπορεί να βρίσκεται μόλις λίγα εκατοστά κάτω από τα πόδια μας.
Φωτό: ancienttenea.gr
