Στο επίκεντρο οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις – Τα 1,5 δισ. ευρώ, η μόχλευση μέσω των τραπεζών και οι 9 προτάσεις του Οικονομικού Επιμελητηρίου Πελοποννήσου
Έως 5 δισ. ευρώ σε νέες χρηματοδοτήσεις για μικρομεσαίες επιχειρήσεις μπορεί να κινητοποιήσει ο νέος σχεδιασμός, μετά τη μεταφορά 1,5 δισ. ευρώ από το δανειακό σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης προς την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα. Το μεγάλο ερώτημα όμως είναι εάν θα φτάσουν τα χρήματα και στις μικρές επιχειρήσεις που σήμερα δυσκολεύονται να πάρουν δάνειο…
Αυτό ακριβώς θέτει στο επίκεντρο το Περιφερειακό Τμήμα Πελοποννήσου του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, ζητώντας ο σχεδιασμός των νέων χρηματοδοτικών εργαλείων να μην αφήσει και πάλι εκτός τις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις που δεν διαθέτουν ισχυρές εμπράγματες εξασφαλίσεις.
Η παρέμβαση του ΟΕΕ έγινε στις 6 Οκτωβρίου 2026, με επιστολή προς τους αρμόδιους φορείς, με αντικείμενο την «στοχευμένη αξιοποίηση των νέων χρηματοδοτικών πόρων ύψους έως 5 δισ. ευρώ προς τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις».
Από 1,5 δισ. ευρώ μπορούν να κινητοποιηθούν έως 5 δισ. ευρώ
Στην καρδιά του σχεδιασμού βρίσκεται η εξαγγελθείσα μεταφορά 1,5 δισ. ευρώ από το δανειακό σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας προς την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα. Τα χρήματα αυτά δεν αποτελούν ένα απλό κονδύλι που θα μοιραστεί αυτούσιο στις επιχειρήσεις. Ο σχεδιασμός βασίζεται στη μόχλευση μέσω του τραπεζικού συστήματος, με αποτέλεσμα το αρχικό ποσό να μπορεί να κινητοποιήσει συνολικές νέες χρηματοδοτήσεις που θα φτάσουν έως τα 5 δισ. ευρώ.
Με βάση τον σχεδιασμό που έχει ανακοινωθεί, προβλέπονται δύο βασικές κατηγορίες χρηματοδοτικών εργαλείων:
- έως 2,2 δισ. ευρώ μέσω συγχρηματοδοτούμενων δανείων,
- έως 2,8 δισ. ευρώ μέσω δανείων εγγυοδοσίας.
Τα εργαλεία αυτά προορίζονται τόσο για επενδυτικά σχέδια όσο και για ανάγκες ρευστότητας και κεφαλαίου κίνησης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Ποιος θα μπορέσει τελικά να πάρει τα χρήματα;
Για μία μεγάλη επιχείρηση με ισχυρό ισολογισμό, ακίνητα και σημαντικές εξασφαλίσεις, η πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό είναι διαφορετική υπόθεση από ό,τι για μία μικρή οικογενειακή επιχείρηση, έναν επαγγελματία ή μία πολύ μικρή εταιρεία με περιορισμένη περιουσιακή βάση.
Το ΟΕΕ Πελοποννήσου επισημαίνει ότι στην αγορά υπάρχουν πολλές επιχειρήσεις που έχουν πραγματική δραστηριότητα, κύκλο εργασιών, εργαζόμενους και προοπτικές βιωσιμότητας, αλλά αντιμετωπίζουν δυσκολίες όταν φτάνουν στο στάδιο της τραπεζικής χρηματοδότησης.
Οι λόγοι μπορεί να είναι οι αυστηρές πιστοδοτικές προϋποθέσεις, η έλλειψη επαρκών εξασφαλίσεων, παλαιότερες οικονομικές επιβαρύνσεις ή απλώς το γεγονός ότι μία πολύ μικρή επιχείρηση δεν διαθέτει το προφίλ που απαιτεί η συμβατική τραπεζική αξιολόγηση.
Έτσι, το Οικονομικό Επιμελητήριο θέτει ένα πολύ συγκεκριμένο ζήτημα. Δεν αρκεί να υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι. Πρέπει να μπορούν να τους προσεγγίσουν και εκείνοι που σήμερα βρίσκονται έξω από την εύκολη τραπεζική χρηματοδότηση.
Ο κίνδυνος που επισημαίνει το ΟΕΕ
Η ανησυχία του Επιμελητηρίου είναι ότι τα νέα εργαλεία θα μπορούσαν, εάν εφαρμοστούν με τα ίδια περίπου πιστοδοτικά κριτήρια και τις ίδιες απαιτήσεις εξασφαλίσεων, να κατευθυνθούν κυρίως σε επιχειρήσεις που ήδη έχουν τη δυνατότητα να δανειστούν.
Σε αυτή την περίπτωση, ένα σημαντικό μέρος της δημόσιας παρέμβασης δεν θα λειτουργούσε ως πραγματική διεύρυνση της χρηματοδότησης, αλλά ως μία ακόμη πηγή χρηματοδότησης για επιχειρήσεις που βρίσκονται ήδη μέσα στο τραπεζικό σύστημα.
Το ΟΕΕ ζητά επομένως τα νέα εργαλεία να σχεδιαστούν έτσι ώστε να δημιουργούν πρόσθετη πρόσβαση στη χρηματοδότηση και όχι απλώς να μεταφέρουν φθηνότερη ή εγγυημένη χρηματοδότηση σε όσους ήδη πληρούν τα τραπεζικά κριτήρια.
Οι 9 προτάσεις του ΟΕΕ Πελοποννήσου
Για να αντιμετωπιστεί το συγκεκριμένο πρόβλημα, το Περιφερειακό Τμήμα Πελοποννήσου του ΟΕΕ καταθέτει εννέα συγκεκριμένες προτάσεις.
1. Προτεραιότητα στις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις
Το Επιμελητήριο ζητά σαφή προτεραιότητα στις επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν πραγματικό πρόβλημα πρόσβασης στον τραπεζικό δανεισμό, εφόσον αποδεικνύουν ότι διαθέτουν βιώσιμη οικονομική δραστηριότητα και μπορούν να εξυπηρετήσουν τη χρηματοδότησή τους.
2. Να μειωθούν ουσιαστικά οι απαιτήσεις για εξασφαλίσεις
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις εμπράγματες και προσωπικές εγγυήσεις. Η δημόσια εγγύηση, σύμφωνα με το ΟΕΕ, θα πρέπει να έχει πραγματικό αποτέλεσμα στη μείωση των εξασφαλίσεων που ζητούνται από τις τράπεζες.
Με απλά λόγια, δεν θα είχε νόημα ένα πρόγραμμα εγγυοδοσίας εάν η μικρή επιχείρηση εξακολουθεί να πρέπει να διαθέτει περιουσία για να πάρει το δάνειο.
3. Ειδικό «κανάλι» για επιχειρήσεις χωρίς επαρκείς εξασφαλίσεις
Το ΟΕΕ προτείνει τη δημιουργία διακριτού υπο-χαρτοφυλακίου για επιχειρήσεις που απορρίπτονται από τον συμβατικό τραπεζικό δανεισμό κυρίως επειδή δεν έχουν αρκετές εξασφαλίσεις. Προϋπόθεση, όμως, να μην υπάρχει πρόβλημα βιωσιμότητας ή πραγματικής δυνατότητας αποπληρωμής.
4. Να εξετάζεται η σημερινή εικόνα της επιχείρησης
Η αξιολόγηση, σύμφωνα με την πρόταση του Επιμελητηρίου, δεν θα πρέπει να περιορίζεται αποκλειστικά στα παλαιότερα οικονομικά στοιχεία.
Θα πρέπει να συνεκτιμώνται:
- οι σημερινές ταμειακές ροές,
- η τρέχουσα οικονομική εικόνα,
- η συνέπεια σε φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις,
- η βιωσιμότητα της επιχείρησης,
- αλλά και το επενδυτικό ή επιχειρηματικό σχέδιο.
5. Να καλύπτονται και ανάγκες κεφαλαίου κίνησης
Για πολλές μικρές επιχειρήσεις, το πρόβλημα δεν είναι μόνο η αγορά μηχανημάτων ή η πραγματοποίηση μιας επένδυσης. Είναι η ρευστότητα της καθημερινότητας. Προμηθευτές, μισθοί, λειτουργικά έξοδα και ανάγκες της επιχείρησης απαιτούν κεφάλαιο κίνησης.
Το ΟΕΕ ζητά να διασφαλιστεί ότι τα νέα εργαλεία θα μπορούν να καλύπτουν και τέτοιες ανάγκες.
6. Γρηγορότερες διαδικασίες και σαφείς απαντήσεις
Ένα ακόμη πρόβλημα που τίθεται είναι ο χρόνος.
Το Επιμελητήριο ζητά συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την απάντηση στις αιτήσεις και σαφή αιτιολόγηση όταν μία αίτηση απορρίπτεται. Για μία μικρή επιχείρηση, η καθυστέρηση μηνών μπορεί να σημαίνει ότι ένα επενδυτικό σχέδιο δεν μπορεί πλέον να πραγματοποιηθεί.
7. Δυνατότητα επανεξέτασης μιας απόρριψης
Προτείνεται επίσης να υπάρχει διαδικασία επανεξέτασης για αιτήματα που απορρίπτονται, ιδιαίτερα όταν ο βασικός λόγος απόρριψης είναι η έλλειψη εξασφαλίσεων και όχι η αδυναμία της επιχείρησης να αποπληρώσει το δάνειο.
8. Να μη μείνουν πίσω οι επιχειρήσεις της Περιφέρειας
Το ΟΕΕ θέτει και θέμα περιφερειακής κατανομής. Ζητά οι επιχειρήσεις της Περιφέρειας να έχουν ουσιαστικά ισότιμη πρόσβαση στους πόρους και να μην υπάρξει συγκέντρωση της χρηματοδότησης σε περιοχές και επιχειρήσεις που ήδη διαθέτουν καλύτερη πρόσβαση στο τραπεζικό σύστημα.
9. Να δημοσιοποιούνται στοιχεία για το πού πηγαίνουν τα χρήματα
Ίσως μία από τις πιο ενδιαφέρουσες προτάσεις αφορά την παρακολούθηση του προγράμματος.
Το Επιμελητήριο ζητά να υπάρχουν στοιχεία για:
- πόσες επιχειρήσεις χρηματοδοτούνται,
- τι ποσά λαμβάνουν,
- ποιο είναι το μέσο ύψος των δανείων,
- πόσες αιτήσεις απορρίπτονται,
- για ποιους βασικούς λόγους απορρίπτονται,
- και πώς κατανέμονται οι χρηματοδοτήσεις γεωγραφικά.
Έτσι θα μπορεί να φανεί στην πράξη εάν τα χρήματα έφτασαν πράγματι στις μικρές επιχειρήσεις ή αν τελικά κατευθύνθηκαν κυρίως σε όσους είχαν ήδη πρόσβαση στη χρηματοδότηση.
Γιατί το θέμα αφορά και την Πελοπόννησο
Η παρέμβαση του ΟΕΕ δεν αφορά μόνο τις μεγάλες επιχειρήσεις ή τις επενδύσεις εκατομμυρίων ευρώ.
Η Πελοπόννησος έχει έναν μεγάλο αριθμό μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων, για τις οποίες η πρόσβαση σε τραπεζική ρευστότητα μπορεί να καθορίσει εάν θα μπορέσουν να επενδύσουν, να διατηρήσουν τη δραστηριότητά τους ή να αντιμετωπίσουν τις αυξημένες λειτουργικές ανάγκες τους.
Γι’ αυτό και το Επιμελητήριο επιμένει ιδιαίτερα στην πραγματική πρόσβαση.
Το ζητούμενο δεν είναι μόνο πόσα χρήματα θα ανακοινωθούν συνολικά. Είναι πόσα από αυτά θα φτάσουν τελικά στον μικρό επαγγελματία και στη μικρή επιχείρηση που σήμερα δεν μπορεί εύκολα να περάσει την πόρτα της τράπεζας.
Τα 5 δισ. δεν είναι «5 δισ. ευρώ στο χέρι»
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο. Τα 5 δισ. ευρώ αποτελούν το συνολικό ύψος νέων χρηματοδοτήσεων που μπορεί να κινητοποιηθεί μέσω της αξιοποίησης των 1,5 δισ. ευρώ και της μόχλευσης του τραπεζικού συστήματος. Δεν σημαίνει ότι κάθε μικρομεσαία επιχείρηση θα μπορεί απλώς να υποβάλει αίτηση και να λάβει χρηματοδότηση. Η πρόσβαση θα εξαρτηθεί από τους τελικούς όρους των εργαλείων, τα κριτήρια αξιολόγησης και τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμοστούν από το τραπεζικό σύστημα.
Και ακριβώς εδώ βρίσκεται η ουσία της παρέμβασης του ΟΕΕ Πελοποννήσου. Γιατί εάν η επιχείρηση που δεν μπορεί σήμερα να πάρει δάνειο εξακολουθήσει να μην μπορεί να πάρει ούτε από το νέο πρόγραμμα, τότε τα χρήματα μπορεί να υπάρχουν στα χαρτιά, αλλά να μην φτάσουν ποτέ σε εκείνους που τα έχουν περισσότερο ανάγκη.
Το ΟΕΕ ζητά επομένως ο σχεδιασμός να γίνει με τέτοιο τρόπο ώστε τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία να λειτουργήσουν ως πραγματική γέφυρα προς τη χρηματοδότηση για τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις και όχι απλώς ως ένα ακόμη εργαλείο για όσες ήδη έχουν πρόσβαση στις τράπεζες.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν η νέα χρηματοδοτική δυνατότητα θα μετατραπεί σε πραγματικό χρήμα για τη μικρή επιχειρηματικότητα ή αν οι αυστηρές προϋποθέσεις θα αφήσουν και πάλι αρκετούς επαγγελματίες έξω από την πόρτα.
Φωτό: proson.gr
