Υπάρχουν μέρη στην Κορινθία που δεν τα ανακαλύπτεις απλώς ακολουθώντας έναν δρόμο. Χρειάζεται να περπατήσεις, να αφήσεις πίσω σου την καθημερινότητα και να ακολουθήσεις τα μονοπάτια του βουνού. Ένα από αυτά είναι το Σπήλαιο του Ερμή, στη Ζήρεια, ένα φυσικό μνημείο που συνδυάζει την άγρια ομορφιά της ορεινής φύσης με τη μυθολογία και την ιστορία.
Εκεί, στη δυτική πλευρά της χαράδρας της Φλαμπουρίτσας, σε υψόμετρο περίπου 1.700 μέτρων, βρίσκεται το σπήλαιο που η αρχαία παράδοση συνδέει με τη γέννηση του Ερμή, ενός από τους σημαντικότερους θεούς του Ολύμπου.
Δεν πρόκειται για ένα συνηθισμένο τουριστικό αξιοθέατο με οργανωμένη είσοδο και φωτισμένους διαδρόμους. Είναι ένα πραγματικό ορεινό σπήλαιο, με απαιτητική μορφολογία και φυσικό διάκοσμο που παραμένει προστατευμένος από τη δυσκολία της πρόσβασης.
Το σπήλαιο της Μαίας και η γέννηση του Ερμή
Η ιστορία του σπηλαίου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ελληνική μυθολογία.
Σύμφωνα με την παράδοση, ο Δίας ερωτεύτηκε τη Μαία, μία από τις επτά Πλειάδες, και από την ένωσή τους γεννήθηκε ο Ερμής. Η γέννησή του τοποθετείται σε σπήλαιο της Κυλλήνης, δηλαδή της σημερινής Ζήρειας.
Ο Ερμής έγινε ο αγγελιοφόρος των θεών, προστάτης των ταξιδιωτών, του εμπορίου και των δρόμων, ενώ στη μυθολογία συνδέθηκε και με τον ρόλο του ψυχοπομπού, εκείνου που οδηγούσε τις ψυχές στον Κάτω Κόσμο.
Ένας από τους πιο γνωστούς μύθους που τον συνοδεύουν είναι και η κλοπή των βοδιών του Απόλλωνα από τον ίδιο, όταν ήταν ακόμη νεογέννητος.
Έτσι, το βουνό που σήμερα γνωρίζουμε ως Ζήρεια ή Κυλλήνη κουβαλά μια ιδιαίτερη μυθολογική ταυτότητα. Δεν είναι τυχαίο ότι συνδέεται επίσης με τον θεό Πάνα και τις αρχαίες λατρευτικές παραδόσεις της περιοχής.
Ένας υπόγειος κόσμος με οκτώ θαλάμους
Το Σπήλαιο του Ερμή εντυπωσιάζει και για τη γεωλογική του διαμόρφωση.
Η κύρια διαδρομή του έχει μήκος περίπου 100 μέτρα και αναπτύσσεται κατηφορικά, μέσα από μια σειρά διαδοχικών αιθουσών. Στην κύρια αυτή διαδρομή καταγράφονται οκτώ θάλαμοι, ενώ στο βαθύτερο τμήμα του υπάρχουν στενά περάσματα και δύο σπηλαιοβάραθρα, με βάθος περίπου 15 και 30 μέτρων.
Το συνολικό βάθος του σπηλαίου φτάνει περίπου τα 70 μέτρα.
Στο εσωτερικό του συναντά κανείς εντυπωσιακούς σταλακτίτες και σταλαγμίτες, με πολύχρωμους σχηματισμούς που έχουν δημιουργηθεί μέσα από μακρόχρονες γεωλογικές διεργασίες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το λεγόμενο «σπηλαιόγαλα», μια λευκή φυσική απόθεση που δημιουργεί ξεχωριστές υφές στους βράχους.
Το σπήλαιο έχει επίσης συνδεθεί με την παρουσία υπόγειου νερού. Σύμφωνα με τις περιγραφές του, αποτελεί κοίτη υπόγειου ποταμού που ενεργοποιείται κατά τους χειμερινούς μήνες.
Αρχαία ίχνη και σπηλαιολογικές εξερευνήσεις
Το ενδιαφέρον για το σπήλαιο δεν περιορίζεται στη μυθολογία.
Η δύσκολη μορφολογία του δεν επέτρεψε εκτεταμένη αρχαιολογική έρευνα σε όλα τα τμήματά του. Οι αρχαιολογικές έρευνες επικεντρώθηκαν κυρίως στις πρώτες αίθουσες κοντά στην είσοδο, ενώ κατά τις εξερευνήσεις έχουν εντοπιστεί και ορισμένα αρχαία αντικείμενα.
Τα ευρήματα αυτά, σε συνδυασμό με τη μυθολογική παράδοση, ενισχύουν την εκτίμηση ότι ο χώρος ενδέχεται να χρησιμοποιήθηκε και για λατρευτικούς σκοπούς στην αρχαιότητα.
Η συστηματική εξερεύνηση και χαρτογράφηση του σπηλαίου πραγματοποιήθηκε το 1971 από ομάδα της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας. Σημαντική ήταν και η συμβολή της γνωστής Ελληνίδας σπηλαιολόγου Άννας Πετροχείλου.
Τα επόμενα χρόνια συνεχίστηκαν οι προσπάθειες εξερεύνησης και μελέτης, μεταξύ άλλων από μέλη του Συλλόγου ΣΠΕΛΕΟ.
Η διαδρομή μέσα στη χαράδρα της Φλαμπουρίτσας
Η επίσκεψη στην περιοχή δεν είναι μόνο μια ευκαιρία να γνωρίσει κανείς το σπήλαιο. Είναι και μια ξεχωριστή ορεινή εμπειρία.
Η χαράδρα της Φλαμπουρίτσας βρίσκεται ανάμεσα στη Μεγάλη και τη Μικρή Ζήρεια και αποτελεί έναν ιδιαίτερα σημαντικό φυσικό βιότοπο της Πελοποννήσου, ενταγμένο στο ευρωπαϊκό δίκτυο Natura 2000.
Πυκνά έλατα, τρεχούμενα νερά, πλούσια βλάστηση και εντυπωσιακές ορεινές πλαγιές δημιουργούν ένα τοπίο που αλλάζει όψη ανάλογα με την εποχή.
Μία καταγεγραμμένη διαδρομή προς το σπήλαιο ξεκινά από τη Μονή Αγίου Βλασίου, πάνω από τα Άνω Τρίκαλα Κορινθίας.
Ακολουθεί την ανηφορική πορεία προς το οροπέδιο της Ζήρειας και φτάνει στη θέση Βαρνεβό, περίπου πέντε χιλιόμετρα πάνω από τα Άνω Τρίκαλα. Εκεί υπάρχει κιόσκι, από όπου ξεκινά σηματοδοτημένο μονοπάτι προς τη χαράδρα.
Η πορεία περνά μέσα από το ελατοδάσος και ακολουθεί την κοιλάδα με τα τρεχούμενα νερά. Στη συνέχεια ανηφορίζει προς το οροπέδιο και οδηγεί στο σπήλαιο.
Η συγκεκριμένη καταγεγραμμένη κυκλική διαδρομή έχει συνολικό μήκος περίπου 18 χιλιόμετρα, με σημαντική υψομετρική διαφορά. Δεν είναι μια απλή βόλτα, αλλά μια απαιτητική πεζοπορική εξόρμηση που χρειάζεται καλή φυσική κατάσταση και σωστή προετοιμασία.
Μπορεί να το επισκεφθεί ο καθένας;
Εδώ χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.
Το Σπήλαιο του Ερμή δεν είναι οργανωμένο επισκέψιμο σπήλαιο. Η είσοδος και κυρίως η κατάβαση στα βαθύτερα τμήματά του απαιτούν ειδικό σπηλαιολογικό και ορειβατικό εξοπλισμό, καθώς και τη συνοδεία έμπειρου οδηγού ή σπηλαιολόγου.
Σύμφωνα με την περιγραφή της διαδρομής, από την είσοδο μπορεί κανείς να προχωρήσει σε ένα πρώτο τμήμα περίπου 50 μέτρων, όπου με ισχυρό φακό διακρίνεται μέρος του εντυπωσιακού φυσικού διακόσμου. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η είσοδος είναι ασφαλής για απροετοίμαστους επισκέπτες.
Η αυτόνομη εξερεύνηση, ιδιαίτερα στα βαθύτερα σημεία, δεν συνιστάται.
Ένας θησαυρός της Κορινθίας που αξίζει να γνωρίσουμε
Το Σπήλαιο του Ερμή είναι ένα από εκείνα τα μέρη που κάνουν την ορεινή Κορινθία ξεχωριστή. Ένα φυσικό μνημείο που ενώνει τη γεωλογική ιστορία με την αρχαία μυθολογία και προσφέρει μια διαφορετική εικόνα της Ζήρειας, μακριά από τις συνηθισμένες τουριστικές διαδρομές.
Δεν χρειάζεται να κατέβει κανείς στα βάθη του για να αντιληφθεί τη μοναδικότητά του. Αρκεί να γνωρίσει την ιστορία του, να περπατήσει στα μονοπάτια της Φλαμπουρίτσας και να αντικρίσει το άγριο ορεινό τοπίο που το περιβάλλει.
Γιατί η Κορινθία δεν έχει μόνο θάλασσες και παραλίες. Έχει και βουνά που κρύβουν ιστορίες χιλιάδων ετών!
ΦΩΤΟ: tresorhotels.com




