Πρωταγωνιστικό ρόλο έχει ο μπακαλιάρος και η σκορδαλιά στο τραπέζι που στρώνεται σε όλα τα ελληνικά σπίτια, την 25η Μαρτίου. Πρόκειται για ένα έθιμο που έχει διπλή σημασία για τον Ελληνισμό.

Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η παλαιότερη και πιο αυστηρή χρονική περίοδος νηστείας για την ορθόδοξη εκκλησία και προβλέπεται από τον 4ο αιώνα μ.Χ., ξηροφαγία με τους πιστούς να τρώνε μόνο μια φορά την ημέρα κι αυτή μετά τις 3 το μεσημέρι. Μέσα στην περίοδο της Τεσσαρακοστής η νηστεία καταλύεται, διαφοροποιείται δηλαδή, τρεις φορές και δίνει μια ευκαιρία στους πιστούς για ένα διάλειμμα που θα τους προσφέρει ενδυνάμωση μιας και η νηστεία αυτή είναι η πιο αυστηρή, αφού δεν επιτρέπεται ούτε το λάδι. Η πρώτη από αυτές τις εξαιρέσεις γίνεται για την εορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, όπως έχει καθιερωθεί η 25η Μαρτίου. Πρόκειται για μια χαρμόσυνη γιορτή μέσα στην περίοδο του πένθους της Σαρακοστής και επειδή είναι θεομητορική εορτή, αφιερωμένη στην Παναγία και ως εκ τούτου ιδιαίτερα σημαντική για τα μοναχικά τυπικά, επιτρέπονται το ψάρι, το λάδι και το κρασί.

Η εξήγηση για την γευστική αυτή συνήθεια είναι αρκετά απλή κι έχει να κάνει κυρίως με την αδυναμία των κατοίκων της ενδοχώρας να προμηθεύονται άμεσα και οικονομικά φρέσκο ψάρι. Παρά το ότι ο μπακαλιάρος δεν είναι ένα «ελληνικό» ψάρι, καθώς το βρίσκουμε κυρίως στις ακτές του βορειοανατολικού Ατλαντικού, το γεγονός ότι γίνεται παστός τον καθιστά ένα τρόφιμο φθηνό κι εύκολο στη συντήρηση.

Ο μπακαλιάρος έφτασε στο ελληνικό τραπέζι τον 15ο αιώνα και καθιερώθηκε άμεσα ως το εθνικό φαγητό της 25ης Μαρτίου, καθώς με εξαίρεση τα νησιά μας το φρέσκο ψάρι αποτελούσε πολυτέλεια για τους φτωχούς κατοίκους της ηπειρωτικής Ελλάδας. Έτσι, ο παστός μπακαλιάρος που δεν χρειαζόταν ιδιαίτερη συντήρηση, αποτέλεσε την εύκολη και φθηνή λύση.

Ο λόγος που συνοδεύουμε τον μπακαλιάρο με σκορδαλιά δεν μπορεί να εξηγηθεί καθώς δεν υπάρχουν βιβλιογραφικές αναφορές. Πιθανόν όμως επειδή το σκόρδο ήταν επίσης, κάτι εύκολο και φθηνό που βρισκόταν σε κάθε σπίτι και η σκορδαλιά ταίριαζε γευστικά με τον μπακαλιάρο καθιερώθηκε ως συνοδευτικό.

Με πληροφορίες από europost.gr/Photo: argiro.gr

Tags :