Ένα γνώριμο σκηνικό στις γειτονιές των μεγάλων πόλεων είναι οι πορτοκαλί κώνοι στη μέση του δρόμου, οι καρέκλες πάνω στο πεζοδρόμιο, οι γλάστρες και τα κάθε λογής αντικείμενα που εμφανίζονται ξαφνικά για να «φυλάξουν» μια θέση στάθμευσης.
Πολλοί οδηγοί θεωρούν ότι ο χώρος μπροστά από την κατοικία ή το κατάστημά τους αποτελεί μια άτυπη προέκταση της ιδιοκτησίας τους. Ωστόσο, το οδόστρωμα και οι θέσεις στάθμευσης αποτελούν κοινόχρηστο δημόσιο χώρο και δεν μπορούν να δεσμεύονται αυθαίρετα από ιδιώτες.
Οι κώνοι, τα καφάσια, οι αλυσίδες, οι ζαρντινιέρες, ακόμη και αυτοσχέδιες πινακίδες απαγόρευσης στάθμευσης, χρησιμοποιούνται συχνά ως «φύλακες» μιας θέσης, στερώντας τη δυνατότητα στάθμευσης από τους υπόλοιπους πολίτες. Η πρακτική αυτή όμως δεν δημιουργεί κανένα νόμιμο δικαίωμα κατοχής της θέσης.
Οι κώνοι δεν είναι άδεια στάθμευσης
Η τοποθέτηση ενός κώνου στον δρόμο μπορεί να φαίνεται ως μια απλή κίνηση «για λίγες ώρες», όμως στην πράξη αποτελεί αυθαίρετη κατάληψη δημόσιου χώρου όταν γίνεται χωρίς άδεια.
Το ίδιο ισχύει για οποιοδήποτε αντικείμενο τοποθετείται με σκοπό να εμποδίσει άλλους οδηγούς να σταθμεύσουν. Ο δρόμος δεν ανήκει σε εκείνον που μένει δίπλα του, ούτε σε εκείνον που τον χρησιμοποιεί καθημερινά για το αυτοκίνητό του.
Με τον νέο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, η αυθαίρετη δέσμευση θέσεων στάθμευσης με εμπόδια βρίσκεται στο στόχαστρο των αρχών, καθώς μπορεί να επιφέρει διοικητικές κυρώσεις. Για περιπτώσεις παράνομης κατάληψης χώρου αναφέρονται πρόστιμα που μπορούν να φτάσουν τα 350 ευρώ, ενώ αυστηρότερες διατάξεις αφορούν περιπτώσεις όπου χρησιμοποιούνται σήματα ή κατασκευές που μπορούν να μπερδέψουν τους οδηγούς με επίσημη κυκλοφοριακή σήμανση.
Από τους κώνους στις αυτοσχέδιες πινακίδες
Το φαινόμενο δεν περιορίζεται μόνο στους κώνους. Σε αρκετές περιπτώσεις εμφανίζονται αυτοσχέδιες πινακίδες «Απαγορεύεται η στάθμευση», μεταλλικές κατασκευές, αλυσίδες ή άλλα εμπόδια που τοποθετούνται στο οδόστρωμα ή στο πεζοδρόμιο.
Η χρήση τέτοιων μέσων χωρίς την προβλεπόμενη άδεια από τις αρμόδιες αρχές είναι παράνομη. Ακόμη αυστηρότερη αντιμετώπιση υπάρχει όταν οι πινακίδες ή οι κατασκευές μοιάζουν με επίσημη σήμανση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας και μπορούν να προκαλέσουν σύγχυση στους οδηγούς. Σε αυτές τις περιπτώσεις το πρόστιμο μπορεί να φτάσει έως και τα 1.500 ευρώ, ενώ προβλέπονται και επιπλέον κυρώσεις.
Άλλο ο νόμιμος χώρος εισόδου, άλλο η «κρατημένη θέση»
Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η απαγόρευση στάθμευσης μπορεί να είναι νόμιμη. Για παράδειγμα, όταν πρόκειται για εγκεκριμένη είσοδο – έξοδο οχήματος σε ιδιωτικό χώρο, μετά από τις προβλεπόμενες διαδικασίες και άδειες από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Η απλή τοποθέτηση ενός πινακιδίου «Απαγορεύεται η στάθμευση» ή ενός κώνου μπροστά από ένα σπίτι δεν αρκεί για να δημιουργήσει δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης.
Έλεγχοι και καταγγελίες
Οι Δήμοι και οι Αρμόδιες αρχές μπορούν να απομακρύνουν αυθαίρετα εμπόδια από το οδόστρωμα, ενώ σε περίπτωση καταγγελιών μπορούν να προχωρήσουν στη βεβαίωση παραβάσεων.
Το φαινόμενο παραμένει έντονο, κυρίως σε περιοχές όπου η έλλειψη θέσεων στάθμευσης δημιουργεί καθημερινές εντάσεις μεταξύ κατοίκων και οδηγών.
Οι κώνοι μπορεί να κοστίζουν λίγα ευρώ, όμως η προσπάθεια «κατοχύρωσης» μιας δημόσιας θέσης στάθμευσης μπορεί να έχει πολύ μεγαλύτερο κόστος για εκείνον που τους τοποθετεί.
