Με θερμοκρασίες που σε ορισμένες περιοχές έφτασαν ακόμη και τους 25 βαθμούς Κελσίου, ο φετινός Νοέμβριος έδωσε σε αρκετές περιοχές της Ελλάδας μια γεύση από άνοιξη. Το ημερολόγιο, όμως, δείχνει ότι βρισκόμαστε ήδη στο τελευταίο δεκαήμερο του φθινοπώρου και η ατμόσφαιρα ετοιμάζεται να αλλάξει πρόσωπο.

Τι είναι αυτό που κρατά τις θερμοκρασίες τόσο ψηλά για την εποχή και ποιος είναι ο ρόλος των ανέμων που κινούνται χιλιάδες μέτρα πάνω από τα κεφάλια μας;

Η απάντηση βρίσκεται, μεταξύ άλλων, στον αεροχείμαρρο (Jet Stream), ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας.

Τι συμβαίνει 10 χιλιόμετρα πάνω από τη Γη;

Σε ύψος περίπου 9-11 χιλιομέτρων από την επιφάνεια της Γης βρίσκεται η περιοχή όπου αναπτύσσεται ο αεροχείμαρρος. Πρόκειται για μια ζώνη ισχυρών ανέμων που κινούνται κυρίως από τα δυτικά προς τα ανατολικά και μπορεί να αναπτύσσουν πολύ μεγάλες ταχύτητες.

Η πορεία του, ωστόσο, δεν είναι ευθεία. Παρουσιάζει μεγάλους κυματισμούς, μετακινείται βορειότερα ή νοτιότερα και επηρεάζεται από τη θέση των βαρομετρικών υψηλών και χαμηλών.

Αυτές οι μεταβολές έχουν ιδιαίτερη σημασία για τον καιρό που επικρατεί στην επιφάνεια της Γης.

Όταν η ατμοσφαιρική κυκλοφορία ευνοεί τη μεταφορά θερμότερων αερίων μαζών προς τη Μεσόγειο, η θερμοκρασία μπορεί να διατηρείται σε υψηλά επίπεδα, ακόμη και όταν βρισκόμαστε στα τέλη Νοεμβρίου.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο αεροχείμαρρος μεταφέρει απευθείας τη ζέστη στο έδαφος. Λειτουργεί κυρίως ως ένας από τους μηχανισμούς που καθορίζουν την πορεία των καιρικών συστημάτων και τη θέση των θερμών και ψυχρών αέριων μαζών.

Οι 25 βαθμοί στην Ελλάδα και τα στοιχεία του meteo

Η ασυνήθιστη θερμοκρασιακή εικόνα αποτυπώθηκε και στις μετρήσεις των μετεωρολογικών σταθμών.

Σύμφωνα με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών / meteo.gr, το Σάββατο 21 Νοεμβρίου η μέγιστη θερμοκρασία έφτασε τους 25°C στον Λέντα Ηρακλείου.

Παράλληλα, τις προηγούμενες ημέρες είχαν καταγραφεί πολύ υψηλές θερμοκρασίες σε τμήματα της ανατολικής ηπειρωτικής χώρας.

Δεν επρόκειτο, επομένως, για μια γενικευμένη θερμοκρασία 25 βαθμών σε ολόκληρη την Ελλάδα, αλλά για τοπικά ιδιαίτερα υψηλές τιμές για την εποχή.

Γιατί ενδιαφέρει και τις αεροπορικές πτήσεις;

Ο αεροχείμαρρος δεν επηρεάζει μόνο τον καιρό. Έχει σημαντικό ρόλο και στις αεροπορικές μετακινήσεις.

Τα αεροσκάφη που πετούν από την Αμερική προς την Ευρώπη μπορούν να αξιοποιήσουν τους ισχυρούς ανέμους που κινούνται προς ανατολάς, αποκτώντας μεγαλύτερη ταχύτητα ως προς το έδαφος.

Αντίθετα, στις πτήσεις προς την αντίθετη κατεύθυνση, οι αντίθετοι άνεμοι μπορούν να αυξήσουν τη διάρκεια του ταξιδιού.

Γι’ αυτό και οι αεροπορικές εταιρείες λαμβάνουν υπόψη την ατμοσφαιρική κυκλοφορία κατά τον σχεδιασμό των διαδρομών.

Από την ασυνήθιστη ζέστη στην ψυχρή εισβολή

Το ενδιαφέρον τώρα στρέφεται στην αλλαγή που αναμένεται από την Τρίτη 24 Νοεμβρίου.

Σύμφωνα με τις νεότερες προγνωστικές αναλύσεις, η θερμοκρασία θα παρουσιάσει σημαντική πτώση, με τη βόρεια και βορειοανατολική Ελλάδα να δέχονται την εντονότερη ψυχρή μεταβολή.

Σε αυτές τις περιοχές η πτώση ενδέχεται να φτάσει τους 10-12 βαθμούς Κελσίου, ενώ στη Θράκη προβλέπονται ακόμη και χιονοπτώσεις σε ημιορεινά υψόμετρα.

Για την Πελοπόννησο, η Τετάρτη 25 Νοεμβρίου παρουσιάζει επίσης ενδιαφέρον, καθώς αναμένονται τοπικές βροχές στην ανατολική και νότια πλευρά της.

Η αλλαγή αυτή δεν σημαίνει ότι ο χειμώνας εγκαθίσταται οριστικά. Δείχνει, όμως, πόσο γρήγορα μπορεί να μεταβληθεί η ατμοσφαιρική κυκλοφορία και να αλλάξει το θερμοκρασιακό σκηνικό.

Ο Νοέμβριος μπορεί να θυμίζει άνοιξη για λίγες ημέρες, αλλά η ατμόσφαιρα πάνω από την Ευρώπη έχει ήδη αρχίσει να προετοιμάζει την επόμενη αλλαγή.

Με πληροφορίες από Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών / meteo.gr, NOAA (National Oceanic and Atmospheric Administration), Meteoclub, YouWeather.

Tags :