Έντονη κυκλοφορία του ιού του Δυτικού Νείλου καταγράφεται φέτος στην Ελλάδα, με τον ΕΟΔΥ να προειδοποιεί ότι τα κρούσματα έχουν ξεπεράσει κατά πολύ τα αντίστοιχα των προηγούμενων ετών για την ίδια περίοδο.

Την ίδια ώρα, ένα νέο περιστατικό στην Κρήτη προκάλεσε ενδιαφέρον, καθώς 75χρονος άνδρας νοσηλεύεται σε ΜΕΘ, όμως σύμφωνα με τον καθηγητή Κλινικής Ιολογίας Γεώργιο Σουρβίνο, η μόλυνση δεν φαίνεται να έγινε στην Κρήτη. Ο ηλικιωμένος είχε ταξιδέψει από την Αθήνα στην Ιεράπετρα και το περιστατικό αποδίδεται σε έκθεση στην Αττική.

Η Κρήτη, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα εργαστηριακές ενδείξεις, δεν θεωρείται περιοχή τοπικής μετάδοσης του ιού.

157 κρούσματα – 13 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους

Σύμφωνα με την τελευταία διαθέσιμη εβδομαδιαία έκθεση του ΕΟΔΥ, έως τις 19 Αυγούστου 2026 είχαν καταγραφεί 157 εγχώρια κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου.

Από αυτά, 116 παρουσίασαν εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, ενώ έχουν καταγραφεί 13 θάνατοι. Την ίδια περίοδο νοσηλεύονταν 42 ασθενείς, εκ των οποίων 23 σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας.

Η εικόνα είναι ιδιαίτερα ανησυχητική, καθώς ο ΕΟΔΥ έχει επισημάνει ότι φέτος η κυκλοφορία του ιού είναι πάρα πολύ έντονη και οι αριθμοί έχουν ξεπεράσει σημαντικά τα αντίστοιχα επίπεδα προηγούμενων ετών.

Μάλιστα, ήδη από τα τέλη Ιουλίου ο ΕΟΔΥ είχε προειδοποιήσει για έντονη κυκλοφορία στην Αττική και είχε επισημάνει ότι τα κρούσματα συνήθως κορυφώνονται από τα μέσα Αυγούστου έως τις αρχές Σεπτεμβρίου.

Ποιες περιοχές έχουν καταγράψει κρούσματα

Τα περισσότερα περιστατικά εντοπίζονται στην Αττική, ενώ κρούσματα έχουν καταγραφεί επίσης σε περιοχές της Θεσσαλίας, της Κεντρικής Μακεδονίας, των Σερρών, της Στερεάς Ελλάδας και της Πελοποννήσου.

Στην Πελοπόννησο, στην τελευταία έκθεση του ΕΟΔΥ εμφανίζεται ο Δήμος Ευρώτα Λακωνίας.

Η Κορινθία δεν περιλαμβάνεται στην τελευταία επίσημη λίστα των δήμων με καταγεγραμμένο ανθρώπινο κρούσμα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο κίνδυνος είναι μηδενικός.

Ο ΕΟΔΥ ξεκαθαρίζει ότι δεν είναι δυνατό να προβλεφθεί με ασφάλεια σε ποιες περιοχές θα εμφανιστούν νέα κρούσματα και γι’ αυτό συστήνει μέτρα προστασίας από τα κουνούπια σε ολόκληρη τη χώρα.

Γιατί λέγεται «ιός του Δυτικού Νείλου» – Από πού ξεκίνησε – Πώς μεταδίδεται ο ιός

Η ονομασία του ιού δεν είναι τυχαία. Ο ιός του Δυτικού Νείλου (West Nile virus) εντοπίστηκε για πρώτη φορά το 1937 στην Ουγκάντα, συγκεκριμένα στην περιοχή που ονομάζεται Δυτικός Νείλος, από όπου πήρε και το όνομά του. Ο ιός απομονώθηκε τότε από το αίμα μιας γυναίκας που είχε υψηλό πυρετό.

Για πολλά χρόνια παρέμενε κυρίως γνωστός στην Αφρική και σε περιοχές της Μέσης Ανατολής και της Ευρώπης. Στη συνέχεια εξαπλώθηκε σε πολλές χώρες, ακολουθώντας μεταξύ άλλων τις μεταναστευτικές διαδρομές των πτηνών. Σημαντικό είναι ότι ο ιός δεν μεταφέρεται απευθείας από τα πουλιά στον άνθρωπο. Στη φύση διατηρείται ένας κύκλος πτηνά → κουνούπια → πτηνά.

 Τα κουνούπια μολύνονται όταν τσιμπούν μολυσμένα πουλιά και στη συνέχεια μπορούν, με το τσίμπημά τους, να μεταδώσουν τον ιό στον άνθρωπο.

Ο άνθρωπος θεωρείται ουσιαστικά «αδιέξοδος ξενιστής», δηλαδή ένας άνθρωπος που μολύνεται δεν μεταδίδει συνήθως τον ιό σε άλλον άνθρωπο μέσω ενός απλού τσιμπήματος ή της καθημερινής επαφής. Αυτός είναι και ο λόγος που δεν κολλάμε τον ιό επειδή βρισκόμαστε δίπλα σε έναν ασθενή.

Σήμερα ο ιός έχει εξαπλωθεί σε Αφρική, Ευρώπη, Μέση Ανατολή, Δυτική Ασία και Αμερική. Μάλιστα, η μεγαλύτερη εξάπλωσή του στις ΗΠΑ ξεκίνησε μετά την εμφάνισή του στη Νέα Υόρκη το 1999, ενώ μεγάλα ξεσπάσματα έχουν καταγραφεί και στην Ελλάδα.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Εδώ βρίσκεται και η μεγάλη παγίδα… Οι περισσότεροι άνθρωποι που μολύνονται δεν εμφανίζουν κανένα σύμπτωμα.

Όταν εμφανίζονται συμπτώματα, συνήθως είναι ήπια και μπορεί να περιλαμβάνουν:

• πυρετό
• πονοκέφαλο
• έντονη κόπωση
• μυϊκούς πόνους
• ναυτία
• εμετό
• εξάνθημα
• διογκωμένους λεμφαδένες.

Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων η λοίμωξη δεν εξελίσσεται σε σοβαρή νόσο.

Σε λιγότερο από 1% όμως μπορεί να γίνει πολύ σοβαρός

Σε μικρό ποσοστό των μολυσμένων μπορεί να προσβληθεί το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, προκαλώντας κυρίως εγκεφαλίτιδα ή μηνιγγίτιδα.

Σημάδια που χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση είναι:

έντονος πονοκέφαλος, υψηλός πυρετός, αυχενική δυσκαμψία, σύγχυση, διαταραχή προσανατολισμού, μυϊκή αδυναμία, τρόμος, σπασμοί ή απώλεια συνείδησης.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο;

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται από:

• άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, ιδίως άνω των 50 ετών,
• ανθρώπους με ανοσοκαταστολή,
• άτομα με χρόνια υποκείμενα νοσήματα.

Η ηλικία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για σοβαρή νόσηση και επιπλοκές.

Πώς προστατευόμαστε από τα κουνούπια

Δεν υπάρχει λόγος πανικού. Υπάρχει όμως λόγος για συστηματική προστασία.

Στο σπίτι

✔️ Χρησιμοποιούμε εγκεκριμένο εντομοαπωθητικό σώματος και χώρου, ακολουθώντας τις οδηγίες χρήσης.

✔️ Βάζουμε σήτες σε πόρτες και παράθυρα.

✔️ Χρησιμοποιούμε κλιματιστικό ή ανεμιστήρα.

✔️ Όπου χρειάζεται, χρησιμοποιούμε κουνουπιέρα.

Και κυρίως, εξαφανίζουμε τα στάσιμα νερά

Ένα πιατάκι γλάστρας, ένας κουβάς, ένα δοχείο στην αυλή ή ακόμη και ένα αντικείμενο που κρατά νερό μπορεί να αποτελέσει εστία αναπαραγωγής κουνουπιών.

Γι’ αυτό:

• αδειάζουμε συχνά πιατάκια γλαστρών,
• αναποδογυρίζουμε ή καλύπτουμε δοχεία που συγκρατούν νερό,
• καθαρίζουμε υδρορροές και φρεάτια,
• ελέγχουμε αυλές, μπαλκόνια, ταράτσες και κήπους,
• ανανεώνουμε ή αδειάζουμε τα δοχεία νερού τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα.

Όταν βγαίνουμε έξω

👕 Προτιμάμε μακριά και σχετικά ανοιχτόχρωμα ρούχα.

🦟 Χρησιμοποιούμε εγκεκριμένο εντομοαπωθητικό.

🌙 Δίνουμε ιδιαίτερη προσοχή τις ώρες που κυκλοφορούν τα κουνούπια και αποφεύγουμε, όσο γίνεται, την έκθεση χωρίς προστασία.

Ο Αύγουστος δεν τελείωσε – Ούτε και ο κίνδυνος

Ο ιός του Δυτικού Νείλου εμφανίζεται στην Ελλάδα κάθε χρόνο κατά τους θερινούς και φθινοπωρινούς μήνες. Από το 2010 έχουν καταγραφεί κρούσματα σχεδόν κάθε χρόνο, ενώ μέχρι το 2025 είχαν καταγραφεί συνολικά 2.184 περιστατικά και 301 θάνατοι στη χώρα.

Και φέτος η εικόνα δείχνει ότι χρειάζεται αυξημένη προσοχή.

Η προστασία από τα κουνούπια είναι υπόθεση όλων μας, ιδιαίτερα για τους ηλικιωμένους και όσους ανήκουν στις ευάλωτες ομάδες.

Δείτε τις τελευταίες οδηγίες και τα στοιχεία του ΕΟΔΥ για τον ιό του Δυτικού Νείλου